Ekoloji nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Ekolojinin incelediği düzeyleri birey, popülasyon ve ekosistem olarak sıralayabilir.
• Türler arası etkileşim türlerini her birinin iki tür üzerindeki etkisini işaretleyerek sınıflandırabilir.
• Rekabet, avcılık, parazitlik, mutualizm ve kommensalizm ilişkilerini örneklerle açıklayabilir.
• Bir türün ekolojik nişini tanımlayarak niş genişliği ile kaynak paylaşımı arasındaki ilişkiyi açıklayabilir.
• Abiotik ve biyotik çevresel faktörleri sınıflandırarak bir canlı üzerindeki etkilerini karşılaştırabilir.

Anahtar fikirler

• Etkileşimler iki türün birbirine etkisiyle tanımlanır; tek taraflı düşünmek yanlış işaretlendirmeye yol açar.
• Kendi türü içinde de besin, yer ve eş için rekabet görülür.
• Avcı öldürücüdür, parazit ise konuğu öldürmeden yaşamını sürdürür.
• Habitat nerede yaşanıldığını, niş ise nasıl yaşanıldığını anlatır.
• Her abiotik faktörün bir optimum değeri vardır; optimumun altında ve üstünde etkisi azalır.
• Abiotik faktörler cansız çevre öğeleri, biyotik faktörler diğer canlılarla ilişkilerdir.

Konunun özeti

Türler arası etkileşimler iki tür üzerindeki etkileriyle tanımlanır: rekabet her iki türü de olumsuz etkiler, avcılık birini olumlu diğerini olumsuz etkiler, mutualizm her iki türü de olumlu etkiler, kommensalizm bir türü etkilemez, amensalizm ise bir türü zararsız bırakırken diğerini olumsuz etkiler. Abiotik faktörlerin optimum değerleri vardır ve habitat parçalanması türler arası bağlantıları zayıflatır.

Sık yapılan hatalar

• Etkileşimleri tek yönlü düşünmek: Bir etkileşim iki türü birden tanımlar. Avcı için av bir besin kaynağıyken av için avcı bir tehlikedir; tek yönlü düşünüldüğünde işaretler yer değiştirir ve yanlış etkileşim seçilir.
• Kendi türü içindeki rekabeti göz ardı etmek: Bireylerin kendi türlerinden gelen talepleri vardır. Bu talepler karşılanmadığında rekabet kendi türü içinde gerçekleşir; bu yüzden bir popülasyon kendi türü içinde de sınırlanabilir.
• Avcılık ile parazitliği aynı saymak: Avcı öldürücüdür ve avını bir kez yer; parazit ise konak öldürmeden uzun süre kaynak olarak kullanır ve yaşamını sürdürür. Bu ayrım birçok soruda ayırt edici seçenek olarak verilir.

İlgili konular

• Mitosis ve Eşeysiz Üreme
• Mayoz ve Eşeyli Üreme
• Canlı Popülasyonları
• Ekosistem
• Madde Döngüleri
• Enerji Akışı