Mitosis ve Eşeysiz Üreme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Mitozun profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerindeki olayları sırayla açıklar.
• Kromozom, kromatit, sentromer ve iğ iplikleri kavramlarını birbirinden ayırır.
• Mitozun kromozom sayısını koruduğunu ve yavruların genetik olarak aynı olduğunu gösterir.
• Eşeysiz üreme çeşitlerini örnekleriyle birlikte sıralar.
• Hücre sayısı, kromatit sayısı ve kromozom çifti sayısı arasındaki ilişkiyi hesaplar.

Anahtar fikirler

• Mitoz bölünmede kromozom sayısı korunur, yavrular genetik olarak aynıdır.
• Kromatit sayısı kromozom sayısının iki katıdır ve anafazda kromatitler ayrılır.
• Kromozomların ekvator düzleminde çift sıra dizilmesi metafaz olayıdır.
• Eşeysiz üreme tek ebeveynden gerçekleşir ve döllenme içermez.
• Prokaryotlar mitoz geçirmez; çekirdeksiz oldukları için ikiye bölünürler.
• Bitki hücresinde sitokinez hücre plağı, hayvan hücresinde boğumlanmayla olur.

Konunun özeti

Mitoz; profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerinden oluşur. Profazda kromozomlar görünür hâle gelir ve çekirdek zarı kaybolur. Metafazda kromozomlar ekvator düzleminde çift sıra hâlinde dizilir. Anafazda kardeş kromatitler ayrılıp zıt kutuplara çekilir. Telofazda çekirdek zarı yeniden oluşur ve sitokinez gerçekleşir. Mitozda kromozom sayısı korunur, yavrular genetik olarak birbirinin aynısıdır. Kromatit sayısı kromozom sayısının iki katıdır. Eşeysiz üreme tek ebeveynden, döllenme olmadan gerçekleşir ve tür içi çeşitlilik sağlamaz. Prokaryotlar mitoz geçirmez; ikiye bölünürler.

Sık yapılan hatalar

• Kromatitle kromozomu aynı saymak: DNA eşlenmiş bir hücrede her kromozom iki kardeş kromatitten oluşur. Bu yüzden kromatit sayısı kromozom sayısının iki katıdır.
• Mitozda kromozom sayısının yarıya indiğini sanmak: Yarıya inme mayozun özelliğidir. Mitoz bölünmede oluşan yavru hücreler, ana hücreyle aynı kromozom sayısını taşır.
• Anafazdaki iki kat artışı kalıcı saymak: Anafazda kromatitler ayrıldığı için hücrede geçici olarak kromozom sayısı iki katına çıkar. Bölünme tamamlandığında bu durum ortadan kalkar.

İlgili konular

• Fotosentez
• Hücresel Solunum
• Kalıtım ve Genetik
• Mayoz ve Eşeyli Üreme
• Canlı Popülasyonları
• Ekoloji