Devreler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Devre elemanlarını ve bir devrenin kapalı ya da kesik olma durumlarını tanır.
• Seri bağlantıda akımın, paralel bağlantıda gerilimin ortak olduğunu gösterir.
• Seri bağlı dirençlerin eşdeğerini toplama, paralel bağlıların eşdeğerini bölme ile bulur.
• Karışık devrelerde paralel kolları önce birleştirip sonra seri toplama yolunu uygular.
• Bir devrede hangi kolda ne kadar akım geçtiğini yorumlar ve ampul parlaklığıyla ilişkilendirir.

Anahtar fikirler

• Devrenin kapalı olması akımın geçmesi için zorunludur; açık devrede akım sıfırdır.
• Seri bağlantıda akım her yükte aynıdır, potansiyel fark yükler arasında paylaşılır.
• Paralel bağlantıda potansiyel fark her kolda aynıdır, akımlar ana kolda toplanır.
• Paralel bağlı dirençlerin eşdeğeri her birinden küçüktür; özdeş ikide yarıya düşer.
• Karışık devrede önce paralel kol çözülür, sonra seri toplama yapılır.
• Ampul parlaklığı ampulden geçen akımla ilişkilidir; ampul sayısı arttıkça akım azalır.

Konunun özeti

Devrenin kapalı olması akımın geçmesi için zorunludur; kesik devrede akım sıfırdır, kısa devrede ise direnç sıfıra yaklaştığı için akım çok büyüktür. Seri bağlantıda tek yol vardır ve akım her yükte aynıdır; eşdeğer direnç dirençlerin toplamıdır. Paralel bağlantıda kollar aynı iki düğüme bağlıdır ve potansiyel fark her kolda aynıdır; ana koldaki akım kolların toplamıdır, eşdeğer direnç çarpma ve bölme ile bulunur ve her bir dirençten küçüktür. Karışık devrede önce paralel kollar birleştirilir. Ampul parlaklığı akımla ilişkilidir; sigorta ise akımı sınırlayarak koruma sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Paralel bağlantıda dirençleri toplamak: Paralel bağlantıda eşdeğer direnç çarpma ve bölme ile bulunur ve her bir dirençten küçüktür. Toplama işlemi yalnızca seri bağlantı için geçerlidir.
• Seri bağlantıda akımları toplamak: Seri bağlantıda tek yol vardır ve akım her yükte aynıdır. Akımların toplanması paralel bağlantının özelliğidir.
• Karışık devrede toplamayı paralel kola uygulamak: Paralel kolun eşdeğeri bölme ile bulunur; bu değer seri dirençlerle toplanır. Paralel koldaki dirençler doğrudan toplanamaz.

İlgili konular

• Ses
• Optik
• Elektrik Akımı
• Manyetizma
• Dalgalar
• Yıldızlar ve Evren