Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Anlatım biçimlerini metindeki özelliklere göre ayırt eder.
• Düşünceyi geliştirme yollarını tanır ve örneklerini verir.
• Verilen metnin anlatım biçimini belirler.
• Anlatım yollarının metne kattığı işlevi yorumlar.
• Metin türleri ile anlatım biçimlerini birbirinden ayırır.

Anahtar fikirler

• Betimleme ile öyküleme ayrımında belirleyici olan, olay akışı olup olmadığıdır.
• Açıklayıcı metinlerin amacı öğretmek, tartışmacı metinlerin amacı ikna etmektir.
• Tanık göstermede uzmanın sözü, örneklemede ise durumu gösteren somut örnek kullanılır.
• Sayısal veriler, savı en güçlü destekleyen kanıt türlerinden biridir.
• Bir metin aynı anda birden çok anlatım biçimi içerebilir, baskın olan esastır.
• Metin türü ile anlatım biçimi aynı şey değildir; soru kökü hangisini istediğini belirler.

Konunun özeti

Düşünceyi geliştirme yolları ise tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma, benzetme, tanık gösterme ve sayısal veri kullanmadır. Metin türü 'ne yazıldı', anlatım biçimi 'nasıl anlatıldı' sorusunun cevabıdır.

Sık yapılan hatalar

• Betimleme ile öykülemeyi karıştırmak: Betimlemede olay akışı yoktur, tasvir vardır; öykülemede olaylar zaman içinde sırayla anlatılır.
• Tanık göstermeyi örneklendirme sanmak: Tanık göstermede bir kişinin ya da uzmanın görüşü aktarılır, somut örnek değil.
• Açıklama ile tartışmayı birbirine katmak: Açıklama bilgi verir ve öğretir, tartışma ise karşıt görüşü çürüterek ikna etmeye çalışır.

İlgili konular

• Sözcükte Anlam
• Cümlede Anlam
• Paragrafta Anlam
• Fiiller ve Fiinde Çatı
• Cümlenin Ögeleri ve Cümle Çeşitleri
• Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri