Çıkarım Kuralları ve Tabloyla Geçerlilik Kanıtı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Çıkarımın geçerliliğini tabloyla sınar
• Biçimsel kuralları çıkarımda kullanır
• Geçersiz çıkarımları çürütür
• Karşıt çıkarım kuraklar
• Geçerlik ile doğruluğu ayırt eder

Anahtar fikirler

• Geçerlilik dayanağa bakar, sonuca değil
• Tablo bütün satırları denemek zorundadır
• Tek karşıt satır geçersizlik yeter
• Biçimsel kural kısa yol sağlar
• Ters çıkarım her zaman geçerli değildir

Konunun özeti

Doğruluk tablosu dayanakların doğru olduğu satırları bulup sonucu inceleyerek bu zorunluluğu denetler. Biçimsel kurallar ve karşıt çıkarım kısa yollar sunar. Sonucun doğru olması geçerliliği kanıtlamaz; dayanağın yeterliliğine bakmak gerekir.

Sık yapılan hatalar

• Sonucun doğruluğunu geçerlilik sanmak: Bir sonuç gerçek olsa bile dayanağın onu zorunlu kılıp kılmadığı ayrıca denetlenmelidir; aksi hâlde çıkarım yalnız isabetli bir tahmine dönüşür.
• Bütün satırları denetmemek: Dayanakların doğru olduğu satırlardan yalnız birine bakmak yetmez; o satırda sonuç doğru olsa bile başka bir satırda çürütücü örnek bulunabilir.
• Koşulluda ters yönde çıkarım kurmak: Sonucun doğruluğu öncülü gerektirmez; bu yönde yapılan geçiş koşullu yargının doğasını göz ardı eder ve geçersizdir.

İlgili konular

• Önerme Dönüşümleri, Sorite ve Tezmücik
• Bağlaçlarla Simgeleştirme ve Önerme Biçimleri
• Doğruluk Tablosu, Mantıksal Eşdeğerlik ve Normalbiçim
• Niceleyiciler ve İlişkili Yüklem Mantığı
• Safsataların Ayrımı: Akılcı, Dilsel ve Psikolojik
• Endüktif Akıl Yürütme, Analoji ve Olasılık