Anlatım Bozuklukları ve Cümle Düzeltme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Anlatım bozukluğunun ne olduğunu açıklar.
• Başlıca anlatım bozukluklarını tanır.
• Bozuk cümleleri örnekler üzerinden inceler.
• Bozuk bir cümleyi ana düşüncesini koruyarak düzeltir.
• Yazarken anlatım bozukluğundan kaçınır.

Anahtar fikirler

• Anlatım bozukluğu bir yazım hatası değildir; hata cümlenin yapısında ya da anlamındadır.
• Düzeltme yaparken cümlenin konusu değiştirilmemeli, yalnızca hatalı bölüm onarılmalıdır.
• Birden çok anlama gelebilen cümlede eksik bir sözcük vardır; bu sözcük bulunarak anlam belirsizliği giderilir.
• Mantık hatası olan cümlede iki yargı birbiriyle çelişir; bu yüzden cümle baştan kurulur.
• Cümle düzeltildikten sonra yeniden okunur ve ana düşüncenin korunup korunmadığı denetlenir.
• Yazarken öge ve tümleçlerin yerlerine özen gösterilirse anlatım bozukluğu oluşmaz.

Konunun özeti

Başlıca türleri öge eksikliği, öge fazlalığı, tümleç yanlış seçilmesi, anlam belirsizliği, mantık hatası ve yapı bozukluğudur. Bozuk cümlede önce hatanın türü belirlenir, sonra cümle yeniden kurulur. Düzeltilen cümlede ana düşünce korunmalıdır. Yazım hatası harflerle, anlatım bozukluğu ise cümlenin kuruluşu ve anlamıyla ilgilidir.

Sık yapılan hatalar

• Anlatım bozukluğunu yazım hatası sanmak: Yazım yanlışları harflerle ilgilidir; anlatım bozukluğu ise cümlenin yapısında ve anlamında görülür. İkisini karıştırmamak gerekir.
• Düzeltirken düşünceyi değiştirmek: Cümle düzeltilirken yeni bir konu ya da yeni bir yargı eklenirse öğrencinin yaptığı iş artık bir düzeltme olmaktan çıkar.
• Öge eksikliği ile öge fazlalığını karıştırmak: Eksiklikte eksik bölüm eklenir, fazlalıkta gereksiz bölüm atılır; bu yönüyle işlemler birbirinin tam tersidir.

İlgili konular

• Cümle Bilgisi
• Cümlenin Yüklemi ve Ögeleri
• Sıralı, Bağlı ve Çok Anlamlı Cümleler
• Okuma-Anlama
• Paragrafta Ana Düşünce
• Düşünceyi Geliştirme Yolları