Anlam Bilgisi ve Bağlam nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Gerçek anlam, mecaz anlam, terim anlam ve yan anlamı örneklerle ayırt edebilir.
• Eş anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli sözcükleri tanıyabilir.
• Deyim, atasözü ve özdeyiş arasındaki farkı açıklayabilir.
• Bir sözcüğün anlamının bağlamla nasıl değiştiğini çözümleyebilir.
• Pragmatik anlamı günlük iletişim örnekleriyle gösterebilir.

Anahtar fikirler

• Bağlam, bir sözün ya da cümlenin çevresi ve bulunduğu durum içindeki anlamıdır.
• Mecaz anlam tespitinde cümleden sözcük çıkarılır, gerçek anlamı konur.
• Eş sesli sözcükler yazılışları aynı, anlamları farklıdır; ayrım bağlamla yapılır.
• Deyim kalıplaşmış söz öbeği, atasözü öğüt veren tam cümledir.
• Özdeyiş yargı bildiren kalıplaşmış cümledir.
• Bir sözcüğün anlamı yalnızca sözlükteki karşılığıyla belirlenmez.

Konunun özeti

Deyim kalıplaşmış söz öbeği, atasözü öğüt veren tam cümle, özdeyiş ise yargı bildiren kalıplaşmış cümle olarak ayrılır. Konunun merkezindeki bağlam kavramı, aynı sözcüğün farklı çevrelerde farklı anlam kazanmasını açıklar ve anlamın üç katmanla, yani sözcük anlamı, cümlenin yapısı ve bağlam birlikte belirlendiğini gösterir. İletişimsel anlam ise sözcük seçiminin konuşma amacına göre değişmesini kapsar; nezaket, hitap ve gönül alma biçimleri bu alana girer.

Sık yapılan hatalar

• Eş sesli sözcükleri eş anlamlı saymak: Eş sesliler yazılışları aynı ama anlamları farklıdır; anlamı ayıran araç bağlamdır.
• Atasözü ile özdeyişi aynı saymak: Atasözü öğüt veren tam cümledir ve yol gösterir, özdeyiş ise yargı bildirir.
• Mecazı yalnızca sezgisel belirlemek: Cümleden sözcük çıkarılıp gerçek anlamı konmalı, cümlenin bozulup bozulmadığına bakılmalıdır.

İlgili konular

• Cümle Bilgisi ve Anlatım Bozuklukları – Uygulama ve Değerlendirme
• Dinleme, İzleme ve Konuşma Becerileri
• Ses Bilgisi, Morfoloji ve Sözdizimi Tanımları
• Söz Sanatları ve Metin Çözümleme
• Türk Edebiyatında Dönemler: Âşık ve Divan
• Tanzimat ve Servet-i Fünun