Soru 1
İki dayanakta geçip sonuçta bulunmayan terime ne denir?
- A) Büyük terim
- B) Orta terim
- C) Küçük terim
- D) Gizli terim
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Orta terim
Orta terim denir; bu terim iki dayanakta yer alır ama sonuç önermesinde düşer.
Kıyas ve Kıyas Kuralları Soruları ve Çözümleri
Mantık · 12. Sınıf · 16 soru
Kıyas ve Kıyas Kuralları konusundan seçilmiş 16 çözümlü soru. Şıkları kendin işaretle, sonra "Cevabı göster" ile doğru cevabı ve açıklamayı gör.
Önce konunun anlatımını okumak istersen Kıyas ve Kıyas Kuralları konu anlatımı sayfasına gidebilirsin.
Çözümlü Sorular
Soru 2
Uç terimler sonuçta hangi işlevi görür?
- A) Dayanakları birbirine bağlar
- B) Aradan kaybolur
- C) Sonucun öznesi ve yüklem durumuna gelir
- D) Gereksiz kalır
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sonucun öznesi ve yüklem durumuna gelir
Sonucun öznesi ve yüklem durumuna gelir; uç terimler kıyasın sonucunu oluşturur.
Soru 3
Geçerli bir kıyas kaç terim kullanır?
- A) İki
- B) Dört
- C) Beş
- D) Üç
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Üç
Üç terim kullanır; geçerli kıyasta orta terim ile iki uç terim olmak üzere üç terim bulunur.
Soru 4
Orta terimin dağıtılmaması hangi duruma yol açar?
- A) Belirsizlik hatasına
- B) Dil yanlışına
- C) Yazım yanlışına
- D) Sıralama hatasına
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Belirsizlik hatasına
Belirsizlik hatasına yol açar; orta terim dağıtılmazsa sonuç dayanaktan zorunlu çıkmaz.
Soru 5
Dört terimli kıyas nasıl oluşur?
- A) Orta terim iki dayanakta aynı anlamda geçerse
- B) Yalnız iki terim kullanılırsa
- C) Orta terim farklı anlamda geçerse
- D) Sonuç uzun yazılırsa
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Orta terim farklı anlamda geçerse
Orta terim farklı anlamda geçerse; aynı terimin iki ayrı anlamda kullanılması kıyası dört terimli yapar.
Soru 6
Bütün A B dir; bütün C A dır; öyleyce bütün C B dir. Bu kıyas geçerli mi?
- A) Hayır dört terimlidir
- B) Hayır dayanağı eksiktir
- C) Hayır sonucu belirsizdir
- D) Evet orta terim A dağıtılmıştır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Evet orta terim A dağıtılmıştır
Evet orta terim A dağıtılmıştır ve yapı geçerlidir; sonuç iki dayanaktan zorunlu çıkar.
Soru 7
Orta terim bir dayanakta dağıtılmadan kurulan kıyas nasıldır?
- A) Geçerli sayılmak için yetersizdir
- B) Her zaman sağlamdır
- C) En güçlü kıyastır
- D) Dört terimli olur
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Geçerli sayılmak için yetersizdir
Geçerli sayılmak için yetersizdir; orta terim dağıtılmazsa sonuç dayanaktan çıkmaz ve kıyas geçerli olmaz.
Soru 8
Geçerli kıyasta dayanaklar doğruysa sonuç hakkında ne söylenir?
- A) Sonuç yanlıştır
- B) Sonuç doğru olmak zorundadır
- C) Sonuç belirsizdir
- D) Sonuç gereksizdir
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sonuç doğru olmak zorundadır
Sonuç doğru olmak zorundadır; geçerli yapıda doğru dayanaklar sonucu zorunlu biçimde getirir.
Soru 9
Kıyasın büyük önermesi neyi içerir?
- A) Küçük terimi
- B) Yalnız orta terimi
- C) Büyük terimi
- D) Hiçbir terimi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Büyük terimi
Büyük terimi içerir; küçük önerme ise küçük terimi ve orta terimi bünyesinde taşır.
Soru 10
Orta terimin iki dayanakta da dağıtılması kıyası nasıl etkiler?
- A) Geçerliliği artırabilir ama zorunlu değil
- B) Kıyas geçersiz olur
- C) Sonucu yanlış yapar
- D) Dört terimli kıyas üretir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Geçerliliği artırabilir ama zorunlu değil
Geçerliliği artırabilir ama zorunlu değil; zorunlu koşul orta terimin en az bir dayanakta dağıtılmış olmasıdır.
Soru 11
Bir olumsuz ve bir olumlu dayanaklı kıyasın sonucu nasıl olmalıdır?
- A) Olumlu
- B) Olumsuz
- C) Her zaman evrensel
- D) Her zaman özel
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Olumsuz
Olumsuz olmalıdır; dayanaklardan biri olumsuzsa kıyasın sonucu da olumsuz olmak zorundadır.
Soru 12
Bir kıyasın sağlam sayılması neyi gerektirir?
- A) Yalnız sonucun güzel olmasını
- B) Dayanakların uzun olmasını
- C) Yapının geçerli ve dayanakların doğru olmasını
- D) Sonucun kısa olmasını
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yapının geçerli ve dayanakların doğru olmasını
Yapının geçerli ve dayanakların doğru olmasını gerektirir; sağlam kıyas geçerlilik ile doğru dayanağı bir arada ister.
Soru 13
İki özel olumlu dayanaktan kıyasla sonuç çıkarma eğilimi nasıl değerlendirilir?
- A) Her zaman güvenlidir
- B) Dört terimli kıyas yapar
- C) En güçlü sonucu verir
- D) Orta terim dağıtılmadığı için güvenilir sonuç vermez
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Orta terim dağıtılmadığı için güvenilir sonuç vermez
Orta terim dağıtılmadığı için güvenilir sonuç vermez; özel dayanaklarda orta terim genellikle dağıtılmaz ve sonuç belirsiz kalır.
Soru 14
Bütün çelişkiler yararlıdır; bu bir çelişkidir; öyleyce yararlıdır. Bu kıyasın orta terimi nedir?
- A) Çelişki
- B) Yararlı
- C) Bu bir
- D) Yardımcı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Çelişki
Çelişki orta terimdir; bu terim iki dayanakta geçer ve sonuçta yer almaz.
Soru 15
İleri seviyede şu konuda en temiz kavramsal ifade hangisidir: Kıyas ve Kıyas Kuralları (öğretim düzeyi 12, soru 1)?
- A) Tanımı örnekten bağımsız ve tikel düzeyde bırakır
- B) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
- C) Konuya özgü koşulu görmezden gelir
- D) Sonucu dayanaktan kopuk biçimde sunar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
Kavramı koşullarıyla ve seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.
Soru 16
Kısa bir durum betimlemesi verildiğinde Kıyas ve Kıyas Kuralları konusunda en akılcı yargı hangisidir (12. sınıf, soru 4)?
- A) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
- B) Doğrudan gözlenmeyen iddia olgu kabul edilir
- C) Çelişen kanıtlar tek kanıt sayılır
- D) Öznel impression nesnel hüküm yerine geçer
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
Açıkça desteklenen yargı seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.
Bu Konuyu Çalış
Soruları çözdükten sonra konuyu pekiştir: önce anlatımı oku, sonra konunun testini çöz.