Kavram: Kapsam ve Tasavvur Soruları ve Çözümleri

Mantık · 12. Sınıf · 16 soru

Kavram: Kapsam ve Tasavvur konusundan seçilmiş 16 çözümlü soru. Şıkları kendin işaretle, sonra "Cevabı göster" ile doğru cevabı ve açıklamayı gör.

Önce konunun anlatımını okumak istersen Kavram: Kapsam ve Tasavvur konu anlatımı sayfasına gidebilirsin.

Çözümlü Sorular

Soru 1

Kavramın kapsamı neyi gösterir?

  1. A) Kavramın rengini
  2. B) Kavramın altına giren bireyleri
  3. C) Kavramın söyleniş biçimini
  4. D) Kavramın tarihî kökenini
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Kavramın altına giren bireyleri

Kavramın altına giren bireyleri gösterir; kapsam o kavramın gerçeklediği örneklerin bütünüdür.

Soru 2

Tanım hangi iki öğenin birleşiminden oluşur?

  1. A) Konu ve yorum
  2. B) Özne ve yüklem
  3. C) En yakın cins ve tür farkı
  4. D) Giriş ve sonuç
Cevabı göster

Doğru cevap: C) En yakın cins ve tür farkı

En yakın cins ve tür farkı kavramı ayırt eden iki öğedir; tanım bu ikisini birleştirerek kurulur.

Soru 3

Tasavvur arttığıunda kapsamla ilişkisi nasıl olur?

  1. A) Kapsam birlikte artar
  2. B) Kapsam hiç değişmez
  3. C) Kapsamıyla ilgisi yoktur
  4. D) Kapsam daralır
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Kapsam daralır

Kapsam daralır; tasavvur ile kapsam ters orantılı olduğundan özellik sayısı artınca kapsam küçülür.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir tanım özelliğidir?

  1. A) Döngüsel olmayan ve sınırı net olan
  2. B) Çok uzun ve gereksiz ayrıntılı olan
  3. C) Çok kısa ve anlamı belirsiz olan
  4. D) Yalnızca belli bir gruba özgü olan
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Döngüsel olmayan ve sınırı net olan

Döngüsel olmayan ve sınırı net olan bir tanım iyi tanımdır; net sınır kavramı doğru ayırt etmeyi sağlar.

Soru 5

İnsanı akıl yürütebilen canlı olarak tanımlamak hangi yapıya örnektir?

  1. A) Çok dar tanıma
  2. B) Döngüsel tanıma
  3. C) Cins ve tür farkıyla tanıma
  4. D) Amaçsız açıklamaya
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Cins ve tür farkıyla tanıma

Cins ve tür farkıyla tanıma yapısına örnektir; canlı cins, akıl yürütebilme ise tür farkıdır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi döngüsel tanıma örneğidir?

  1. A) İnsan akıl yürütebilen canlıdır
  2. B) Üçgen üç kenarlı kapalı şekildir
  3. C) Kare dört eşit kenarlı dörtgendir
  4. D) Tanım kavramı kavram tanımıdır
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Tanım kavramı kavram tanımıdır

Tanım kavramı kavram tanımıdır ifadesi döngüsel tanıma örneğidir; kavramı açıklamak için yine kendisi kullanılmıştır.

Soru 7

Hangi kavramın içerik dolduruluşu, yani tasavvur yelpazesi en geniştir?

  1. A) Canlı
  2. B) Kangal köpeği
  3. C) Memeli
  4. D) Köpek
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Kangal köpeği

Kangal köpeği en çok özellik taşıdığı için tasavvuru en geniş olan kavramdır; kapsamı en dardır.

Soru 8

Aşağıdaki sıralamada hangisi en az örneği kapsayan, en özgün kavramdır?

  1. A) Hayvan
  2. B) Memeli
  3. C) Kaplan
  4. D) Yırtıcı
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Kaplan

Kaplan en çok özellik taşıdığı için kapsamı en dar olan kavramdır; üst sıradaki genel başlıklar daha fazla örneği içine alır.

Soru 9

Bir tanımın çok dar olduğunu nasıl anlarız?

  1. A) Tanımlananın bazı örneklerini dışarıda bırakıyorsa
  2. B) Dış örnekleri de kapsıyorsa
  3. C) Hiçbir şey söylemiyorsa
  4. D) Kendini tekrar ediyorsa
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Tanımlananın bazı örneklerini dışarıda bırakıyorsa

Tanımlananın bazı örneklerini dışarıda bırakıyorsa; bu durum tanımın gereğinden fazla dar olduğunu gösterir.

Soru 10

İyi bir tanımın gerekçeli olması için neye ihtiyaç vardır?

  1. A) Gerekli ve yeterli koşulu sağlamasına
  2. B) Uzun ve ayrıntılı olmasına
  3. C) Herkesçe bilinmesine
  4. D) Güzel anlatılmasına
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Gerekli ve yeterli koşulu sağlamasına

Gerekli ve yeterli koşulu sağlamasına ihtiyaç vardır; iyi tanım kavramın ne olduğunu eksiksiz ve dışını doğru gösterir.

Soru 11

Bir tanımın başka bir terimi açıklamak için kendisine dönmesine ne denir?

  1. A) Geniş tanım
  2. B) Dar tanım
  3. C) Döngüsel tanım
  4. D) Aykırı tanım
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Döngüsel tanım

Döngüsel tanım denir; tanımlanan açıklanırken yine kendisi kullanılırsa hiçbir şey aydınlanmaz.

Soru 12

En yakın cinsi bulmadan yapılan tanımda ne gibi bir sorun oluşur?

  1. A) Tanım gereksiz yere çok uzar
  2. B) Tanımı gereksiz yere aşırı kısaltır
  3. C) Tanım doğru olmaya mecbur kalır
  4. D) Tanım çok geniş kalır ve kavramı ayırmaya yetmez
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Tanım çok geniş kalır ve kavramı ayırmaya yetmez

Tanım çok geniş kalır ve kavramı ayırmaya yetmez; cins olmadan fark yalnız kalınca tanım ayırt edicilikten yoksun olur.

Soru 13

Tanımın kavramı bize kazandırdığı en temel yarar nedir?

  1. A) Tanımı gereksiz yere uzatmak
  2. B) Kavramı sadece örnekle göstermek yerine açıkça belirlemek
  3. C) Cinsi gereksiz yere daraltmak
  4. D) Kapsamı bilerek bozmak
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Kavramı sadece örnekle göstermek yerine açıkça belirlemek

Kavramı sadece örnekle göstermek yerine açıkça belirlemek tanımın asıl yararıdır; böylece sınırlar netleşir.

Soru 14

Tanım kurarken tür farkını cins yerine koymak neye yol açar?

  1. A) Doğru ve eksiksiz tanıma
  2. B) Kapsamın genişlemesine
  3. C) Tanımın çok kısalmasına
  4. D) Cins ile farkın karışmasına
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Cins ile farkın karışmasına

Cins ile farkın karışmasına yol açar; bu yüzden tanımda geniş cins ile özgün farkın yeri doğru ayarlanmalıdır.

Soru 15

İleri seviyede şu konuda en temiz kavramsal ifade hangisidir: Kavram: Kapsam ve Tasavvur (öğretim düzeyi 12, soru 1)?

  1. A) Tanımı örnekten bağımsız ve tikel düzeyde bırakır
  2. B) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
  3. C) Konuya özgü koşulu görmezden gelir
  4. D) Sonucu dayanaktan kopuk biçimde sunar
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar

Kavramı koşullarıyla ve seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.

Soru 16

Kısa bir durum betimlemesi verildiğinde Kavram: Kapsam ve Tasavvur konusunda en akılcı yargı hangisidir (12. sınıf, soru 4)?

  1. A) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
  2. B) Doğrudan gözlenmeyen iddia olgu kabul edilir
  3. C) Çelişen kanıtlar tek kanıt sayılır
  4. D) Öznel impression nesnel hüküm yerine geçer
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır

Açıkça desteklenen yargı seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.

Bu Konuyu Çalış

Soruları çözdükten sonra konuyu pekiştir: önce anlatımı oku, sonra konunun testini çöz.

İlgili Konular