Yazma Süreci ve Taslak nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Yazma sürecinin aşamalarını sırayla açıklayabilir
• Konu ve izleği daraltarak yazılacak metnin sınırını belirleyebilir
• Taslak yazmanın neden gerekli olduğunu gerekçesiyle açıklayabilir
• Bir metni paragraflara bölerek planlayabilir
• Yazdığı metni düzenleme ve son kontrol aşamalarından geçirebilir

Anahtar fikirler

• Yazma, konu belirlemeden başlar; konu daraltılmadan metin yazılmaz.
• Okurun kim olduğu belirlenmeden üslup seçilemez.
• İzlek metnin eksenidir, amaç ise okurda uyandırılması istenen etkiyi belirtir.
• Taslakta eksik cümle ve zayıf geçiş normaldir; taslak güzellik amacı taşımaz.
• Her paragraf tek bir düşünceyi taşır ve giriş, gövde, sonuç düzeni izler.
• Düzenleme anlam, dil ve görünüm denetimlerinden oluşur; son kontrol ayrı bir turdur.

Konunun özeti

İlk aşamada konu belirlenir ve daraltılır; okurun kim olduğu düşünülür, çünkü okura göre üslup değişir. İkinci aşamada izlek ve amaç kararlaştırılır. İzlek, metnin ana eksenidir; amaç ise okurda uyandırılması istenen etkidir. Üçüncü aşamada taslak yazılır. Taslağın amacı güzellik değil, fikirleri kâğıda dökmektir; bu yüzden eksik cümleler ve zayıf geçişler taslakta normaldir. Dördüncü aşamada metin planlanır ve her paragraf tek bir düşünceyi taşır; paragraf giriş, gövde ve sonuç düzeni izler. Beşinci aşamada düzenleme yapılır; anlam, dil ve görünüm ayrı ayrı denetlenir, gereksiz sözcükler ve tekrarlar temizlenir. Altıncı aşamada son kontrol yapılır; metin baştan sona bir kez daha okunarak…

Sık yapılan hatalar

• Hata: Taslağı, son hâli gibi yazmaya çalışmak ve eksik kalan yerleri kendi kendine yamamak. Neden yanlış: Taslağın amacı güzellik değil, fikirleri kâğıda dökmektir. İlk yazımda eksik kalan yerleri bırakmak, metni sonraki turda rahat tamamlamayı sağlar.
• Hata: Konuyu daraltmadan, her şeyi anlatacak biçimde yazmaya başlamak. Neden yanlış: Geniş bir konuda izlek ve sınır belirlenemez. Metin, okuru hiçbir yöne götürmeyen dağınık bir yazı hâline gelir.
• Hata: Paragraf planlamayı atlayıp cümleleri gelişigüzel sırayla yazmak. Neden yanlış: Her paragraf tek bir düşünceyi taşımalıdır. Planlama yapılmadığında paragraflar birbirine bağlanmaz ve okur düşünceyi takip edemez.

İlgili konular

• Bilimsel Metin ve Deneme
• Mektup Metni
• Afiş ve İlan Metni
• Anlatım ve Üslup
• Dinleme ve Not Alma
• Konuşma ve Sunum