Afiş ve İlan Metni

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Afiş ve ilan metninin amacını belirleyebilir
• Afiş metninde başlık ve kısa ifade kullanabilir
• Görsel ve renklerin anlatıma katkısını açıklayabilir
• İletişim bilgisini eksiksiz verebilir
• Verilen bir etkinlik için okunabilir bir afiş taslağı hazırlayabilir

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Mektup Metni konusunu bilmen gerekir. Mektup metni, bir kişinin bir başka kişiye ya da bir kuruma duyduğu düşünceyi, haberi ve isteği yazılı olarak iletmesidir.

• Mektubun temel bölümlerini tanıyıp sıralayabilir
• Hitap ve tarih bölümünü mektubun türüne uygun yazabilir
• Resmi mektup ile aile mektubunu dil ve biçim bakımından karşılaştırabilir

Afiş ve ilan metinlerinin amacını, başlık, kısa ifade, görsel ve renk kullanımı ile iletişim bilgisi taşıma özelliklerini inceler; okunabilir ve etkili bir afiş taslağı hazırlamayı uygulamalı olarak öğretir.

Konu Nedir?

Afiş ve ilan metninin amacını belirleyebilir Afiş ve ilan metinleri kısa ve görsel metinlerdir; amaçlarını bir cümleyle anlatırlar.

Hedefler

• Afiş ve ilan metninin amacını belirleyebilir
• Afiş metninde başlık ve kısa ifade kullanabilir
• Görsel ve renklerin anlatıma katkısını açıklayabilir
• İletişim bilgisini eksiksiz verebilir
• Verilen bir etkinlik için okunabilir bir afiş taslağı hazırlayabilir

Önemli Noktalar

Afiş ve ilan metinleri kısa ve görsel metinlerdir; amaçlarını bir cümleyle anlatırlar.

Afiş hazırlanırken önce amaç belirlenir: kim, ne zaman, nerede ve nasıl bilgilendirilecek.

Başlık konuyu birkaç kelimeyle bildirir ve afişin en dikkat çekici bölümüdür.

Gövde metni uzun cümleler yerine kısa ifadeler hâlinde kurulur.

Görsel ve renk, metnin anlatısını destekler; zemin ile yazı rengi zıt seçilerek okunabilirlik sağlanır.

Yer, tarih, saat ve başvuru bilgisi verilmeden hazırlanan afiş eksik sayılır.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Afişin Amacını Belirleme "Okuma etkinliği" konulu bir afiş için amacı belirleme sorularını yazınız.

   Adım 1: Kim ilgilenecek sorusunu yanıtla.

   Adım 2: Ne zaman olacağını belirle.

   Adım 3: Nerede yapılacağını belirle.

   Adım 4: Nasıl katılınacağını belirle.

   Sonuç: Sınıftaki öğrenciler ilgilenecek; etkinlik 12 Kasım Perşembe saat 14.00'te kütüphanede yapılacak ve sınıf içi kayıtla katılınacak.

2. Örnek 2: Kısa Başlık Yazma Resmi el sanatları sergisi için bir afiş başlığı yazınız.

   Adım 1: Konuyu tek bir cümleyle belirle.

   Adım 2: Konudaki gereksiz sözcükleri çıkar.

   Adım 3: Kalan sözcükleri birleştir.

   Adım 4: Başlığı en büyük punto için kısa tut.

   Sonuç: "Resmi El Sanatları Sergisi" başlığı uygundur: dört kelimeyle konuyu bildirir ve afişte yer kaplamaz.

3. Örnek 3: Uzun Cümleyi Kısa İfadeye Dönüştürme "Çocuklarımızın el emeği sergisine katılmaları beklenmektedir." cümlesini afiş gövdesine uygun kısa ifadeye dönüştürünüz.

   Adım 1: Cümlenin anlamını belirle.

   Adım 2: Gereksiz sözcükleri at.

   Adım 3: Anlamı koruyan kısa ifadeyi kur.

   Adım 4: İfadeyi afiş maddesi olarak yaz.

   Sonuç: "El emeği sergisine katılın." ifadesi aynı anlamı kısa biçimde verir.

4. Örnek 4: Renk ve Okunabilirlik Denetimi Açık sarı zemin üzerine açık krem yazı seçilmiştir. Bu seçim neden uygun değildir?

   Adım 1: Zemin rengini belirle.

   Adım 2: Yazı rengini belirle.

   Adım 3: İki rengin birbirine yakınlığını denetle.

   Adım 4: Daha zıt bir yazı rengi öner.

   Sonuç: İki renk birbirine yakın olduğu için yazı zor okunur. Okunabilirlik için zemin ve yazı renginin zıt seçilmesi gerekir.

5. Örnek 5: Eksik İletişim Bilgisini Tamamlama "Okulda tiyatro gösterisi yapılacaktır." afişinde eksik bilgiyi tamamlayınız.

   Adım 1: Afişte verilen bilgiyi belirle; yalnızca etkinliğin adı vardır.

   Adım 2: Eksik olan temel bilgileri sırala.

   Adım 3: Yer, tarih ve saat bilgisini ekle.

   Adım 4: Katılım biçimini bildiren ifade ekle.

   Sonuç: "Yer: Şehit Okul Sahnesi, Tarih: 20 Kasım Cuma, Saat: 18.00, Sınıflar sırayla izleyecektir."

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Afişin Amacını Belirleme

"Okuma etkinliği" konulu bir afiş için amacı belirleme sorularını yazınız.

1. Adım 1: Kim ilgilenecek sorusunu yanıtla.
2. Adım 2: Ne zaman olacağını belirle.
3. Adım 3: Nerede yapılacağını belirle.
4. Adım 4: Nasıl katılınacağını belirle.

Cevap: Sınıftaki öğrenciler ilgilenecek; etkinlik 12 Kasım Perşembe saat 14.00'te kütüphanede yapılacak ve sınıf içi kayıtla katılınacak.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Eksik İletişim Bilgisini Tamamlama

"Okulda tiyatro Cevap anahtarı: 1) Doğru. Afiş = amaç + başlık + kısa ifade + görsel + iletişim bilgisi 2) Doğru. Amacı belirleme = kim + ne zaman + nerede + nasıl 3) Doğru. Başlık = konunun birkaç kelimeyle özeti

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Yazma Süreci ve Taslak Yazma, tek bir oturuşta değil, birbiriyle bağlı aşamalar zinciri içinde gerçekleşen bir süreçtir.
• Mektup Metni Mektup metni, bir kişinin bir başka kişiye ya da bir kuruma duyduğu düşünceyi, haberi ve isteği yazılı olarak iletmesidir.
• Anlatım ve Üslup Anlatım, düşüncenin sözle ya da yazıyla başkasına aktarılmasıdır.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 1: Afişin Amacını Belirleme

Örnek 1: Afişin Amacını Belirleme

"Okuma etkinliği" konulu bir afiş için amacı belirleme sorularını yazınız.

1. Adım 1: Kim ilgilenecek sorusunu yanıtla.
2. Adım 2: Ne zaman olacağını belirle.
3. Adım 3: Nerede yapılacağını belirle.
4. Adım 4: Nasıl katılınacağını belirle.

Cevap: Sınıftaki öğrenciler ilgilenecek; etkinlik 12 Kasım Perşembe saat 14.00'te kütüphanede yapılacak ve sınıf içi kayıtla katılınacak.

Örnek 2: Kısa Başlık Yazma

Örnek 2: Kısa Başlık Yazma

Resmi el sanatları sergisi için bir afiş başlığı yazınız.

1. Adım 1: Konuyu tek bir cümleyle belirle.
2. Adım 2: Konudaki gereksiz sözcükleri çıkar.
3. Adım 3: Kalan sözcükleri birleştir.
4. Adım 4: Başlığı en büyük punto için kısa tut.

Cevap: "Resmi El Sanatları Sergisi" başlığı uygundur: dört kelimeyle konuyu bildirir ve afişte yer kaplamaz.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Dersten Öğrendiklerimizi Gözden Geçirelim

Konunun temel bilgilerini ve bunlara karşılık gelen durumları birlikte görelim.

Özet

• Afiş, bir olayı, etkinliği ya da bir bilgiyi geniş bir kitleye duyurmak için hazırlanan kısa ve görsel bir metindir.
• İlan ise bir konunun ya da ihtiyacın duyurulmasını sağlayan metindir.
• İkisinin ortak özelliği, amaçlarını kısa ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri ve okunabilir olmalarıdır.
• Afiş hazırlanırken önce amaç belirlenir; kim ilgilenecek, ne zaman, nerede ve nasıl katılacak soruları yanıtlanır.
• Başlık, afişin konusunu birkaç kelimeyle bildiren en dikkat çekici bölümdür ve büyük punto ile yazılır.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Hata — neden yanlış: Afişin amacı belirlenmeden metne başlamak. Neden yanlış: Afiş, kim ilgilenecek, ne zaman ve nasıl katılacak sorularına yanıt vermelidir. Amaç belirlenmeden yazılan afişte bu bilgiler eksik kalır ve afiş işlevini yerine getirmez. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Hata — neden yanlış: Başlığı uzun bir cümle hâline getirmek. Neden yanlış: Başlık, afişin konusunu birkaç kelimeyle bildirmelidir. Uzun başlıklar hem yer kaplar hem de konuyu gizler, okurun afişi okumasını zorlaştırır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Hata — neden yanlış: Zemin rengi ile yazı rengini birbirine yakın seçerek okunabilirliği düşürmek. Neden yanlış: Yazı, zemin üzerinde rahat okunamıyorsa afiş amacına ulaşamaz. Okunabilirlik için zemin ve yazı renginin zıt olması gerekir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Hata — neden yanlış: İletişim bilgisini vermeden afişi tamamlamış saymak. Neden yanlış: Okur, afişten sonra nereye, ne zaman ve nasıl gideceğini bilmelidir. Yer, tarih, saat ve başvuru bilgisi verilmeden hazırlanan afiş eksiktir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Afiş ve ilan metinleri kısa ve görsel metinlerdir; amaçlarını bir cümleyle anlatırlar. — doğru mu?
2. Afiş hazırlanırken önce amaç belirlenir: kim, ne zaman, nerede ve nasıl bilgilendirilecek. — doğru mu?
3. Başlık konuyu birkaç kelimeyle bildirir ve afişin en dikkat çekici bölümüdür. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Afiş = amaç + başlık + kısa ifade + görsel + iletişim bilgisi 2) Doğru. Amacı belirleme = kim + ne zaman + nerede + nasıl 3) Doğru. Başlık = konunun birkaç kelimeyle özeti

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.