Üç Temel Akıl Yasası Soruları ve Çözümleri

Mantık · 11. Sınıf · 16 soru

Üç Temel Akıl Yasası konusundan seçilmiş 16 çözümlü soru. Şıkları kendin işaretle, sonra "Cevabı göster" ile doğru cevabı ve açıklamayı gör.

Önce konunun anlatımını okumak istersen Üç Temel Akıl Yasası konu anlatımı sayfasına gidebilirsin.

Çözümlü Sorular

Soru 1

Çelişmezlik yasasına göre ne olamaz?

  1. A) İki farklı şey aynı anda var olamaz
  2. B) Bir şey aynı anda hem doğru hem yanlış olamaz
  3. C) Hiçbir şey doğru olamaz
  4. D) Bütün şeyler doğru olamaz
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Bir şey aynı anda hem doğru hem yanlış olamaz

Bir şey aynı anda hem doğru hem yanlış olamaz; aynı anlamda ve aynı anda iki zıt değer birlikte gerçekleşemez.

Soru 2

Üçüncü çıkarım yasası ne söyler?

  1. A) Her şey bilinebilir biçimdedir
  2. B) Her şey belirsizdir
  3. C) Bir önerme ya doğrudur ya yanlıştır
  4. D) Her şey çelişkilidir
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Bir önerme ya doğrudur ya yanlıştır

Bir önerme ya doğrudur ya yanlıştır; doğru ile yanlış arasında üçüncü bir doğruluk değeri yoktur.

Soru 3

Sınav var ile sınav yok demek hangi yasaya aykırıdır?

  1. A) Özdeşlik yasasına
  2. B) Hiçbir yasaya
  3. C) Boyut yasasına
  4. D) Çelişmezlik yasasına
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Çelişmezlik yasasına

Çelişmezlik yasasına aykırıdır; bu iki önerme aynı anda ve aynı anlamda doğru olamaz.

Soru 4

Bir şeyin değerini bilmiyor olmak üçüncü çıkarımı ihlal eder mi?

  1. A) Hayır doğruluk değeri bilinmese de vardır
  2. B) Evet arada üçüncü bir durum vardır
  3. C) Evet belirsizlik bir değerdir
  4. D) Hayır çünkü hiçbir önerme doğru değildir
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Hayır doğruluk değeri bilinmese de vardır

Hayır doğruluk değeri bilinmese de vardır; bilmemek değerin olmadığını değil onu bilmediğimizi gösterir.

Soru 5

Çelişen iki önermeden biri doğruysa diğeri hakkında ne söylenir?

  1. A) Diğeri de doğrudur
  2. B) Diğeri belirsizdir
  3. C) Diğeri yanlıştır
  4. D) Diğeri anlamsızdır
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Diğeri yanlıştır

Diğeri yanlıştır; çelisen önermeler birbirini dışladığı için biri doğruysa ötekisi yanlış olmak zorundadır.

Soru 6

Aynı tartışmada iki zıt görüşü savunmak hangi yasayı ihlal eder?

  1. A) Özdeşliği
  2. B) Boyut kuralını
  3. C) Kimlik dışı bir kuralı
  4. D) Çelişmezliği
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Çelişmezliği

Çelişmezliği ihlal eder; aynı konuda biri doğruyken diğerini de savunmak tutarlılıktan yoksun kalır.

Soru 7

Üç temel akıl yasası arasında olmayan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Hız yasası
  2. B) Özdeşlik yasası
  3. C) Çelişmezlik yasası
  4. D) Üçüncü çıkarım yasası
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Hız yasası

Hız yasası fizik yasasıdır ve üç temel akıl yasasından biri sayılmaz; ötekilerinin üçü de mantığa aittir.

Soru 8

Bir kapının ya açık ya kapalı olması hangi yasaya örnektir?

  1. A) Özdeşlik yasasına
  2. B) Çelişmezlik yasasına
  3. C) Hiçbir yasaya
  4. D) Üçüncü çıkarım yasasına
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Üçüncü çıkarım yasasına

Üçüncü çıkarım yasasına örnektir; açık ile kapalı dışında bir üçüncü durum düşünülmez.

Soru 9

Çelişmezlik ile üçüncü çıkarım arasındaki fark nedir?

  1. A) İkisi tamamen aynı şeydir
  2. B) Biri birlikte olmayışı verir diğeri ara yol olmadığını söyler
  3. C) İkisi de aynı zamanı tanımlar
  4. D) Biri yalnız matematiğe aittir
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Biri birlikte olmayışı verir diğeri ara yol olmadığını söyler

Biri birlikte olmayışı verir diğeri ara yol olmadığını söyler; çelişmezlik hem doğru hem yanlışı, üçüncü çıkarım üçüncü değeri dışlar.

Soru 10

Özdeşlik yasasının mantıktaki temel işlevi nedir?

  1. A) Tanım ve anlamın tutarlılığını sağlamak
  2. B) Sayısal hesabı hızlandırmak
  3. C) Görseli güzelleştirmek
  4. D) Sonucu gizlemek
Cevabı göster

Doğru cevap: A) Tanım ve anlamın tutarlılığını sağlamak

Tanım ve anlamın tutarlılığını sağlamak asıl işlevidir; aynı kavramı her yerde aynı anlamda kullanmamızı mümkün kılar.

Soru 11

Bir düşünce sistemi içinde çelişki bulunması neyi gösterir?

  1. A) Sistemin çok zengin olduğunu
  2. B) En az bir iddianın doğru olamayacağını
  3. C) Sistemin kusursuz olduğunu
  4. D) Hiçbir şeyi çünkü ilgisizdir
Cevabı göster

Doğru cevap: B) En az bir iddianın doğru olamayacağını

En az bir iddianın doğru olamayacağını gösterir; sistemde çelişki varsa tutarlılık bozulmuş demektir.

Soru 12

Aynı anda hem bir önerme doğru hem de yanlış diyen iddiaya ne denir?

  1. A) Tutarlı açıklama
  2. B) Eksik tanım
  3. C) Çelişki
  4. D) Güçlü argüman
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Çelişki

Çelişki denir; bir önermenin aynı anda hem doğru hem yanlış tutulması çelişmezlik yasasını ihlal eder.

Soru 13

Klasik mantıkta üçüncü çıkarımın sınırı nasıl açıklanır?

  1. A) Her önerme doğrudur
  2. B) Hiçbir önerme doğru değildir
  3. C) Değer bilinmese bile önerme ya doğru ya yanlıştır
  4. D) Üçüncü değer her zaman vardır
Cevabı göster

Doğru cevap: C) Değer bilinmese bile önerme ya doğru ya yanlıştır

Değer bilinmese bile önerme ya doğru ya yanlıştır; klasik mantık bu zorunluluğu kabul eder ve üçüncü değeri reddeder.

Soru 14

Üç temel akıl yasası hangi ortak ilkeye hizmet eder?

  1. A) Şeyleri çoğaltmaya
  2. B) Düşüncede tutarlılığı ve netliği sağlamaya
  3. C) Sonucu gizlemeye
  4. D) Konuyu karmaşıklaştırmaya
Cevabı göster

Doğru cevap: B) Düşüncede tutarlılığı ve netliği sağlamaya

Düşüncede tutarlılığı ve netliği sağlamaya hizmet eder; bu yasalar akıl yürütmenin sağlam temelini oluşturur.

Soru 15

Özdeşlik yasasının biçimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) A, A'dır
  2. B) A, A değildir
  3. C) A ve A değildir
  4. D) A ya da A değildir
Cevabı göster

Doğru cevap: A) A, A'dır

A, A'dır biçimiyle gösterilir; her şeyin kendisiyle aynı olduğunu bildiren temel ilke budur.

Soru 16

Üç temel akıl yasasının bilinçli kullanımı hangi beceriyi geliştirir?

  1. A) Sesli okuma becerisini
  2. B) Ezber gücünü
  3. C) Hızlı okuma becerisini
  4. D) Tutarlı konuşma ve yazma becerisini
Cevabı göster

Doğru cevap: D) Tutarlı konuşma ve yazma becerisini

Tutarlı konuşma ve yazma becerisini geliştirir; kendi düşüncesinde çelişki bırakmamayı öğretir.

Bu Konuyu Çalış

Soruları çözdükten sonra konuyu pekiştir: önce anlatımı oku, sonra konunun testini çöz.

İlgili Konular