Türklerde Konargöçer Yaşam nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Konargöçer yaşamın tanımını yaparak temel geçim kaynağını belirtir.
• Konargöçer yaşamın sürmesini sağlayan coğrafi koşulları açıklar.
• Yurt tutma kavramını açıklar ve Türklerin yurt tuttuğu bölgeleri belirtir.
• At kültürünün Türk yaşamındaki yerini ve işlevlerini açıklar.
• Boylar federasyonu, han, kurultay ve töre kurumlarını karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Konargöçer yaşamda temel geçim kaynağı hayvancılıktır; otlak ve su kaynakları mevsime göre değerlendirilir.
• Yurt tutma, bir bölgeyi vatan olarak seçip orada hayat sürdürme geleneğidir; kalıcı yerleşme anlamına gelmez.
• Türkler M.Ö. 6.-8. yüzyıllarda Altaylar, Tanrı Dağları ve Orta Asya bölgesinde yurt tutmuştur.
• At, hem taşıma hem savaş hem de gıda ve deri kaynağı olarak konargöçer yaşamın ayrılmaz parçasıdır.
• Türklerde toplumsal yapı boylar federasyonu biçimindedir; boylar kurultayda han ya da kağan seçmiştir.
• Toplumsal düzeni yazılı kanunlardan önce töre belirlemiştir; töre kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılmıştır.

Konunun özeti

Geniş otlaklar, su kaynakları ve taşınabilir çadır bu yaşamın temel koşullarıdır. At, taşıma, savaş ve gıda işlevleriyle bu yaşamın ayrılmaz parçası olmuştur. Türkler yurt tutma geleneğiyle anılır ve M.Ö. 6.-8. yüzyıllarda Altaylar ile Orta Asya'da yaşamıştır. Boylar federasyonu, kurultay, han ve töre bu düzeni kurmuş; Orhun Yazıtları dönemi belgelemiştir.

Sık yapılan hatalar

• Konargöçer yaşamı varlıksız ve gelişimsiz bir yaşam saymak: Göçebe yaşam, zorlu doğa koşullarına uyum sağlayan gelişmiş bir örgütlenme biçimidir. İş birliği, öngörü ve dayanıklılık bu yaşamın temel değerleri arasındadır.
• Yurt tutmayı kalıcı yerleşmekle karıştırmak: Yurt tutma, bir bölgeyi vatan olarak seçip orada hayat sürdürme geleneğidir; taşınabilir otağlarda yaşamayı ifade eder. Türkler yurt tutarken de sürekli yer değiştirmiştir.
• Töreyi yazılı kanundan bağımsız düşünmek: Töre, yazıya geçirilmeden önce de toplumu düzenlemiştir. Yazılı kanunların ortaya çıkması bu geleneği ortadan kaldırmamış, tamamlamıştır.

İlgili konular

• Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu
• Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk
• Eski Çağ'da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları
• Eski Çağ Medeniyetlerinin Karşılaştırması
• Eski Çağ’da Günlük Hayat, Toplum ve Ekonomi
• İlk Türk Devletleri