Türk Devletlerinin Uluslararası İlişkileri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Türk devletlerinin uluslararası ilişkileri kavramını açıklar.
• Türklerin İslamiyet ile tanışma sürecini ve bu sürecin ilişkilere etkisini belirler.
• Selçuklu Devleti'nin İslam dünyası ve komşu devletlerle ilişkilerini karşılaştırır.
• Türk devletleri arasındaki çatışmalı ve barışçıl ilişkileri örneklerle analiz eder.
• Cumhuriyet döneminde bu ilişkilerin hangi antlaşma ve kurumlarla sürdürüldüğünü yorumlar.

Anahtar fikirler

• Türk devletlerinin uluslararası ilişkileri iki katmanlıdır: Türk devletleri arasındaki ilişkiler ve Türk devletleriyle diğer devletler arasındaki ilişkiler.
• Türkler İslamiyet'le ticaret, göç ve ilim yollarıyla tanışmış; yalnızca savaş yoluyla değil, barışçıl kanallarla da ilişki kurmuştur.
• Karahanlılar, Türkler arasında İslam'ı kabul eden ilk devlet kabul edilir; 942'deki Balasaguni Olayı bu sürecin dönüm noktasıdır.
• Selçuklu döneminde Divan-ı Hikmet kurulmuş; Türkçe devlet dili hâline gelerek İslam dünyası içinde yerleşmiştir.
• Türk devletleri arasındaki ilişkiler çatışma ile sınırlı değildir; 1462'de Akkoyunlu ile Osmanlı arasındaki karşılaşma barış ve aile bağıyla çözülmüştür.
• Lozan Barış Antlaşması bağımsızlığı uluslararası alanda tescil etmiş; Montrö Boğazı Antlaşması ise denizlerdeki hâkimiyeti güvence altına almıştır.

Konunun özeti

Ahmet Yesevi'den Nizamülmülk'e uzanan hat, bir üniversite, TİKA ve Türk Devletleri Teşkilatı ile kurumsallaşmış, Lozan ve Montrö ile Cumhuriyet döneminde çağdaş bir zemine taşınmıştır.

Sık yapılan hatalar

• Türk devletlerinin ilişkilerini yalnızca savaşla sınırlamak: Antlaşma, elçilik, ticaret ve kurumsal iş birliği de bu ilişkilerin ayrılmaz parçasıdır.
• bir üniversite ile Türk Devletleri Teşkilatı'nı aynı kurum sanmak: Biri yükseköğretim kurumu, diğeri üye devletler arasındaki iş birliği kurumudur.
• Malazgirt ile Çaldıran Savaşı'nı aynı süreç saymak: Malazgirt 1071'de Selçuklular ile Bizans, Çaldıran 1514'te Osmanlı ile Safaviler arasında olmuştur.

İlgili konular

• Soğuk Savaş Dönemi'nde Sosyal ve Ekonomik Gelişmeler
• Soğuk Savaş Dönemi'nde Bilim ve Teknoloji ile Kültür Gelişmeleri
• Eğitim ve Spor Alanlarında Yaşanan Gelişmeler
• Türkiye'de Demokrasi ve Çağdaşlaşma Tartışmaları