Türkiye'de Demokrasi ve Çağdaşlaşma Tartışmaları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Türkiye'de çok partili siyasal düzene geçiş sürecini açıklar.
• 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 tarihli siyasal kesintilerin sonuçlarını karşılaştırır.
• 1961 ve 1982 anayasalarının yönetim biçimi, yargı denetimi ve siyasal parti ölçütleri bakımından farklarını yorumlar.
• Demokratik rejimin temel ilkelerini hüküm örnekleriyle ilişkilendirir.
• Türkiye'de çağdaşlaşma tartışmalarının yürüdüğü eksenleri sınıflandırır.

Anahtar fikirler

• Türkiye'de çok partili düzene geçiş talebi 18 Ekim 1945 tarihli Tanrıdağ ve Konuk Bey yazılarıyla açıkça ortaya çıkmıştır.
• Demokrat Parti 7 Ocak 1946'da Celal Bayar'ın önderliğinde kurulmuştur.
• Demokrat Partinin 27 Aralık 1950'de kapatılması, seçimle iktidara gelen bir partinin kapatılmasının demokrasiyi zedelediğinin göstergesidir.
• 1961 Anayasası ile Anayasa Mahkemesi kurulmuş, yargı bağımsızlığı ve ifade özgürlüğü güçlü biçimde güvence altına alınmıştır.
• 12 Eylül 1980 sonrasında yazılan 1982 Anayasası, partilerin kurulması ve seçime girmesi için daha sıkı ölçütler getirmiştir.
• Siyasal partilerin yeniden kurulmasına izin verilen ilk genel seçimler 1988'de yapılmıştır.

Konunun özeti

Siyasal yarış 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980'de kesintiye uğramış; 1961 ve 1982 anayasaları farklı hak ve özgürlük ölçütleri getirmiştir. Çağdaşlaşma tartışmaları modernleşme ekseni ile din, özgürlük ve adalet ekseninde yürümektedir.

Sık yapılan hatalar

• Çok partili düzene geçişi 1960'ta başlatmak: süreç 1945'te talep edilmiş, 1946'da fiilen başlamıştır; 1960 bir kesinti yılıdır.
• Anayasa Mahkemesini 1982 Anayasası döneminde kurulmuş saymak: bu kurum 1961 Anayasası ile kurulmuştur.
• Anavatan Partisi ile Adalet Partisini aynı parti kabul etmek: Anavatan Partisi 1983 yılında kurulmuştur.

İlgili konular

• Soğuk Savaş Dönemi'nde Bilim ve Teknoloji ile Kültür Gelişmeleri
• Eğitim ve Spor Alanlarında Yaşanan Gelişmeler
• Türk Devletlerinin Uluslararası İlişkileri