Topraklama ve Yıldırımdan Korunma nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Koruma amaçlı topraklama ile işletme topraklamasını ayırt eder ve arıza akımının güvenli yoldan toprağa iletilmesini açıklar.
• Topraklama direncini, topraklama akımını ve toprak potansiyelini verilen değerlerden hesaplar.
• Topraklama iletkeni kesitini kısa devre dayanımı ve temas gerilimi ölçütlerine göre belirler.
• İki kutuplu ve üç kutuplu ölçüm yöntemlerini karşılaştırır, ölçüm kaydını yorumlar.
• Yıldırım koruma sistemini oluşturan bileşenleri tanır ve aşırı gerilim sınırlayıcısını planlar.

Anahtar fikirler

• Koruma topraklaması arıza akımını toprağa iletir, işletme topraklaması ise cihazın referans noktasını sabitler.
• Topraklama direnci yalnızca özdirence değil, elektrot sayısına, derinliğine ve zemin nemine de bağlıdır.
• Periyodik izleme ölçümleri üç kutuplu yöntemle ve aynı elektrot düzeniyle tekrarlanmalıdır.
• Ölçüm sırasında hava koşulu kaydedilmezse sonraki karşılaştırmalar anlamını yitirir.
• Yıldırım koruma kulesi için 45 derece kuralı, koruma bölgesi yarıçapının kule yüksekliğine eşit olduğunu gösterir.
• Aşırı gerilim sınırlayıcısı, bağlantı iletkenleri kısa tutulduğunda görevini yerine getirebilir.

Konunun özeti

Koruma topraklaması arıza akımını, işletme topraklaması ise cihazın referans noktasını yönetir; ikisi ayrı iletkenlerle çekilir. Topraklama direnci ölçümde R = U / I bağıntısıyla bulunur; 4,6 V ve 0,23 A ile alınan ölçümde R = 20 ohm elde edilir. Dört adet 20 ohm'luk paralel kazıkta 1/R = 4 / 20 yazılarak toplam direnç 5 ohm'a düşürülür. Topraklama iletkeni kesiti S = I × √t / k bağıntısıyla bulunur; 12 kA ve 0,2 s için bakırda S = 37,5 mm² hesaplanır ve standart kesit 50 mm² seçilir. Toprak potansiyeli U = I × R ile 250 A ve 8 ohm için 2000 V olarak hesaplanır. Elektrot sayısı gereksinimi, tek elektrotun direncinin hedef değere bölünmesiyle belirlenir; 16 ohm ölçülen bir kazıkta 4 ohm…

Sık yapılan hatalar

• Ölçüm sonucunu koşulsuz kabul etmek: Ölçüm tarihi, yöntemi ve hava koşulu yazılmadığında sonraki ölçümle kıyas yapılamaz, artan ya da azalan eğilim gözden kaçar.
• İki kutuplu yöntemle alınan değeri gerçek direnç saymak: Bu yöntemde akım iki elektrot arasında paylaşıldığı için ölçülen değer gerçek değerden büyüktür ve izleme ölçümü olarak kullanılamaz.
• Kısa devre kesit hesabında sürenin karekökünü almamak: Süre doğrudan çarpıldığında kesit olduğundan küçük hesaplanır ve iletken kısa devre anında termik olarak zorlanır.

İlgili konular

• Ölçü Aleti Seçimi ve Kalibrasyon
• Devreye Alma ve Kabul
• Bakım Sözleşmeleri ve Hizmet Seviyeleri
• İletken Seçimi ve Aşırı Akım Koruma
• Arıza Kayıtları
• Planlı Bakım