Tarih Bilimi ve Kaynaklar nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tarihin tanımını, konusunu ve temel amacını açıklar.
• Tarihin yöntemini basamakları hâlinde sıralar.
• Tarihî kaynakları birinci el ve ikinci el olarak sınıflandırır.
• Tarihin yardımcı bilimlerini inceledikleri alanla eşleştirir.
• Kaynak eleştirisi ile tarihî bilginin güvenilirliğini değerlendirir.

Anahtar fikirler

• Tarih, olayları yer ve zaman belirterek ve neden-sonuç ilişkisiyle inceler.
• Tarihin konusu insan ve insan faaliyetleridir; yalnızca savaşlardan ibaret değildir.
• Birinci el kaynaklar olayın dönemine ait olduğu için daha yakından bilgi verir.
• Yardımcı bilimler tarihin tek başına yapamadığı okuma, tarihlendirme ve yorum işlerini üstlenir.
• Aynı kaynak farklı amaçlarla yazılabilir; bu yüzden kaynağın amacı da sorgulanır.
• Kaynak eleştirisi, kaynağı reddetmek değil güvenilirliğini ölçmek için yapılır.

Konunun özeti

Kaynaklar birinci el ve ikinci el olarak ayrılır; birinci el kaynaklar olayın dönemine aittir. Kronoloji, arkeoloji, paleografya, nümizmatik ve diplomatika gibi yardımcı bilimler kaynağın okunması ve doğrulanmasında tarihe yardımcı olur. Kaynak eleştirisi ise bilginin güvenilirliğini ölçen iki aşamalı süreçtir.

Sık yapılan hatalar

• Her yazılı eseri birinci el kaynak saymak: Sonradan yazılmış kitap ve makaleler ikinci el kaynaktır.
• Tarihi yalnızca savaşlar olarak düşünmek: Tarih toplumun ekonomisini, kültürünü ve gündelik yaşamını da inceler.
• Yardımcı bilimleri karıştırmak: Nümizmatik sikkeleri, paleografya eski yazıları, epigrafya kitabeleri inceler.

İlgili konular

• Zaman ve Takvim
• Tarih Öğrenmenin Faydaları
• Tarihin Doğası