SI Birimleri ve Ölçüm nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Uluslararası birim sistemindeki yedi temel büyüklüğü ve birimlerini tanır.
• Türetilmiş birimleri temel birimlerden oluşturur ve birim dönüşümünü yapar.
• Ölçüm aletinin duyarlılığı ile ölçüm hatası arasındaki ilişkiyi açıklar.
• Mutlak hata ile bağıl hata arasındaki farkı hesaplayarak karşılaştırır.
• Tekrarlı ölçümlerden yararlanarak hata payını küçültür.

Anahtar fikirler

• Yedi temel büyüklük: uzunluk, kütle, zaman, sıcaklık, akım, madde miktarı, ışık.
• Türetilmiş birimler temel birimlerin çarpımı ya da bölümüyle elde edilir.
• Birim dönüşümünde çarpanın yönü, sayının büyüme küçülme yönüyle uyumuştur.
• Mutlak hata ölçülen büyüklüğe bağlı değildir, aletin kalitesine bağlıdır.
• Bağıl hata daima gerçek değere bölünerek bulunur ve yüzde olarak yazılır.
• Aynı aletle ölçülen büyük değerde bağıl hata küçük çıkar.

Konunun özeti

Uluslararası birim sisteminde yedi temel büyüklük vardır ve diğer birimler bunlardan türetilir. Birim dönüşümünde çarpanın yönü, sayının büyüyüp küçülmesiyle birlikte düşünülmelidir. Ölçümde mutlak hata büyüklükten bağımsız ve alete bağlıyken, bağıl hata gerçek değere bölündüğü için ölçülen büyüklükle değişir. Duyarlılığı yüksek alet, aynı büyüklükte daha küçük mutlak hata verir. Ölçümü tekrarlayıp ortalamak, ölçüm hatasının etkisini en ucuz biçimde azaltır.

Sık yapılan hatalar

• Sonuca birim eklememek: Yalnız sayı yazmak ölçüm sayılmaz. Cevapta istenen birim mutlaka bulunmalıdır.
• Dönüşüm yönünü ters almak: Metreyi santimetreye çevirirken sayı büyür, santimetreyi metreye çevirirken küçülür. Yön ters seçilirse hata 10000 katına kadar çıkabilir.
• Öneki sayı sanmak: Kilo öneki bin çarpanıdır; birim değişmez, yalnızca sayının değeri değişmiş olur.

İlgili konular

• Elektrik ve Manyetizma
• Dalgalar ve Optik
• Fiziğin Alt Dalları
• Vektörler
• Hareket ve Kinetik
• Newton Yasaları