Hareket ve Kinetik nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Konum, yer değiştirme, yol ve hız kavramlarını birbirinden ayırt eder.
• Düzgün çizgisel harekette hız, yol ve süre bağıntısını kurar.
• İvme kavramını tanımlar ve hız değişiminden ivmeyi hesaplar.
• Düzgün hızlanan hareket bağıntılarını doğru uygular.
• Konum-zaman ve hız-zaman grafiklerini okuyup yorumlar.

Anahtar fikirler

• Yol skaler toplamdır, yer değiştirme vektörel bir büyüklüktür.
• Düzgün çizgisel harekette hız sabittir, ivme sıfırdır.
• İvme sıfır olmak hareketsizlik demek değildir.
• Yavaşlama, yönü hızın tersi olan bir ivmedir.
• Ortalama hız için iki hızın toplanması değil, yolların toplanması gerekir.
• Düzgün hızlanmada ortalama hız başlangıç ve bitiş hızlarının ortalamasıdır.

Konunun özeti

Yol alınan toplam mesafenin skaler toplamıdır; yer değiştirme ise başlangıç ve bitiş konumları arasındaki yönlü farktır. Düzgün çizgisel harekette yol, hız ile sürenin çarpımıdır. İvme hızın zamana göre değişimidir; yavaşlama da ivmedir ve yönü hızın tersidir. Düzgün hızlanan harekette ortalama hız başlangıç ve bitiş hızlarının ortalamasıdır. İki aşamalı hareketlerde ise ortalama hız, toplam yolun toplam süreye bölümüdür; hızların aritmetik ortalaması burada yanlış sonuç verir. Konum-zaman grafiğinin eğimi hızı, hız-zaman grafiğinin alanı yer değiştirmeyi verir.

Sık yapılan hatalar

• Yol ile yer değiştirmeyi karıştırmak: Gidilen toplam yol skaler bir toplamdır; başlangıç ve bitiş arasındaki fark ise yer değiştirmedir. Bir gidiş-dönüşte yol iki katına çıkar, yer değiştirme sıfırlanır.
• İvmeyi hız sanmak: İvme hızın kendisi değil, zamana göre değişimidir. Sabit hızlı cisimde ivme sıfırdır ama hız sıfır değildir.
• Yavaşlamayı ivmesiz saymak: Hız azalırken de ivme vardır; yalnızca yönü hızın yönünün tersine döner.

İlgili konular

• Fiziğin Alt Dalları
• SI Birimleri ve Ölçüm
• Vektörler
• Newton Yasaları
• İş, Güç ve Enerji
• Enerji Dönüşümleri