Rasyonalizm ve Empirizm nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Rasyonalizm ile empirizmin temel ilkelerini açıklar.
• Düşünürleri görüşleriyle eşleştirir.
• Temel ilke, varsayım ve türetilmiş bilgi ayrımını yorumlar.
• İki yaklaşımın yöntem farklarını karşılaştırır.
• Rasyonalizm bilginin kaynağını akılda, empirizm deneyimde arar; temelcilik ise bilginin eninde tek bir dayanak bulunduğunu savunur kavramını öğrenir ve uygular.

Anahtar fikirler

• Rasyonalizm bilginin kaynağını akılda, empirizm ise deneyimde arar.
• Descartes, Spinoza ve Leibniz rasyonalist; Bacon, Locke, Berkeley ve Hume empirist geleneğin temsilcileridir.
• Temelcilik, bilginin eninde tek bir dayanak bulunduğunu savunur.
• Rasyonalistlerin temeli a priori, empiristlerin temeli a posteriori veridir.
• Tümevarımda sonuç muhtemeldir; tümden gelmede sonuç kesindir.
• Hume, nedenselliği bir alışkanlığa indirgeyerek temel bir ilkeyi eleştirir.

Konunun özeti

Rasyonalistlerin temeli a priori ilkeler, empiristlerin temeli duyu ve deneyimle edinilen veridir. Tümevarım muhtemel, tümden gelme kesin sonuç verir.

Sık yapılan hatalar

• Rasyonalizmle empirizmi aynı saymak: İkisi karşıt iki okuldur; biri akıla, diğeri deneye dayanır.
• Descartes'ı empirist sanmak: Descartes rasyonalisttir; geometrik yöntemle çalışmıştır.
• Berkeley'i materyalist saymak: O, algı ilkesini savunan idealisttir.

İlgili konular

• Hukuk ve İnsan
• Toplum Felsefesi
• İlk Çağ ve Orta Çağ Felsefesi
• Aydınlanma, Alman İdealizmi ve Çağdaş Felsefe
• Fenomenoloji ve Varoluşçuluk
• Dil Felsefesi ve Anlam Kuramları