Osmanlı Devleti'nin 1683-1789 Yılları Arasındaki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• 1683-1699 arasındaki savaşların ve Karlofça Antlaşması'nın sonuçlarını kavrayabilme
• Köprülü döneminden Lale Devri'ne uzanan siyasi denge çizgisini izleyebilme
• Osmanlı'nın doğu, batı ve kuzey cephelerindeki rakiplerini karşılaştırabilme
• Antlaşmaların hükümlerini ve yansımalarını değerlendirebilme
• Bu dönemin Osmanlı'nın sonraki yüzyıldaki siyasi tablosuna katkısını tartışabilme

Anahtar fikirler

• 1683'teki kuşatma başarısızlığı, Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki ilerlemesini durdurdu ve karşısındaki cepheleri çoğalttı.
• Kutsal İttifak, Osmanlı'nın karşısında uluslararası bir cephenin oluşmasını sağladı.
• Karlofça Antlaşması, Osmanlı'nın hem Orta Avrupa'da hem de kuzeyde elde ettiği konumu sarsan ilk büyük antlaşma oldu.
• Köprülü vezirler, uzun süredir bozulan mali ve idari düzeni kısa sürede toparlamayı başardı.
• 1713, 1718 ve 1739'daki antlaşmalar sınırın iki ayrı yönde yeniden çizildiğini gösterdi.
• Küçük Kaynarca Antlaşması, 18. yüzyıldaki en önemli ama en ağır sonuçlu antlaşma olarak kabul edilir.

Konunun özeti

II. Viyana Kuşatması'nın sonuçsuz kalması, karşısında uluslararası bir ittifakın doğmasına yol açmış; Köprülü vezirler dönem içinde devleti toparlamayı başarmıştır. Karlofça Antlaşması ile Osmanlı, Avrupa'daki siyasi üstünlük iddiasını büyük ölçüde kaybetmiştir. 1713, 1718 ve 1739'daki antlaşmalar sınırın farklı yönlerde düzeltildiğini, 1763'teki Paris Antlaşması ise Osmanlı'nın ittifak dengesinin değiştiğini göstermiştir. 1768-1774 Rus savaşı ise Küçük Kaynarca ile sonuçlanmış, ağırlık merkezini kuzeye doğru kaydırmıştır.

Sık yapılan hatalar

• Hata: Antlaşma adlarını karıştırmak: Karlofça, Zitvatorok ve Küçük Kaynarca farklı yüzyıllara aittir; yılı ile tarafını birlikte hatırlamak gerekir.
• Hata: Savaş sonuçlarını yalnız toprak kazancı ve kaybı üzerinden değerlendirmek; sınır, teminat ve statü gibi hükümleri de gözden geçirmek gerekir.
• Hata: Köprülü vezirleri yalnız başarılı devlet adamları gibi sunmak; dönemin mali sıkıntı ve toplumsal gerginlik boyutunu da not etmek gerekir.

İlgili konular

• 1908-1918 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nde Meydana Gelen Siyasi ve Askerî Gelişmeler
• 1908-1918 Yılları Arasında Gerçekleşen Kitlesel Göç ve Salgınlar
• Osmanlı Devleti'nin İnsanlık Tarihine Katkıları
• 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul Depremlerinin Etkileri
• Sanayi Devrimi'nin Meydana Getirdiği Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Değişim
• Lale Devri'nin Kültür, Eğitim ve Sosyal Hayata Etkileri