Optik Cihazlar ve Girişim nedir?
Fizik · 12. Sınıf · Konu 21
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Gözlük, mikroskop ve teleskop türlerini işlevleriyle karşılaştırır.
- Yakınsak ve ıraksak merceklerin cihazlardaki kullanımını açıklar.
- Çift yarık girişiminde aydınlık ve karanlık şerik koşullarını uygular.
- Kırınım açısından yarık genişliği ile dalga boyu ilişkisini yorumlar.
- Girişim kullanılarak dalga boyunun ölçülebileceğini gösterir.
Anahtar fikirler
- Gözlüklerde merceğin optik gücü, gözün görevini tamamlayacak biçimde seçilir.
- Mikroskopta nesneler küçük, göz merceği büyütmede kullanılır.
- Teleskoplarda objektif büyük yüzey alanına sahiptir ve ışık toplar.
- Girişim deseni için iki dalganın frekansı eşit olmalıdır.
- Aydınlık şerik için yol farkı yarı sayı katı dalga boyudur.
- Kırınım açısı, yarık genişliği küçük ve dalga boyu büyük olduğunda büyür.
Konunun özeti
Gözlükler görüntüyü retina üzerine odaklar; mikroskoplar çok küçük cisimleri büyütür; teleskoplar ise uzak cisimlerin görüntüsünü büyütür. Yakınsak mercekler ışınları toplarken ıraksak mercekler dağıtır. İki ince yarıktan çıkan ışık dalgaları ekranda girişim yapar; yol farkı tam sayı katı dalga boyu olduğunda karanlık, yarı sayı katı olduğunda aydınlık şerik oluşur. Kırınım açısının büyüklüğü yarık genişliği ile dalga boyunun oranına bağlıdır. Deneysel düzeneklerde dalga boyu, ölçülen şerik aralığından hesaplanır. Polarizasyon, yalnızca titreşimi tek doğrultuda olan ışınların geçmesini sağlayarak parlama ve yansımayı azaltır.
Çözümlü mini örnek 1
Frekansı 600 THz olan ışığın dalga boyu kaç nm dir?
Sonuç 500 nm bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
Yarık aralığı 0,5 mm, dalga boyu 0,5 mikrometre olan düzenekte kaçıncı aydınlık şerik için sin θ = 0,003 bulunur?
sin θ = 0,003 için üçüncü aydınlık şerik bulunur.
Sık yapılan hatalar
- Girişim deseni için dalga frekanslarının eşit olması gerekmez: Farklı frekanslı dalgalar girişim yapsa bile desen sabit bir görünüm oluşturmaz; kararlı şerikler için frekansların eşit olması zorunludur.
- Aydınlık şerik için yol farkının tam sayı katı olduğunu düşünmek: Yol farkı tam sayı katı dalga boyu olduğunda şerik karanlıktır; yarı sayı katı olduğunda şerik aydınlıktır.
- Kırınım açısının yarık genişliğiyle doğru orantılı olduğunu sanmak: Kırınım açısı, yarık genişliğiyle ters orantılı ve dalga boyuyla doğru orantılıdır; yarık daraltıldıkça açı büyür.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Fizik · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.