Isı ve Sıcaklık nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sıcaklığın bir ölçek büyüklüğü, ısının enerji olduğunu ayırt eder.
• Isı alışverişinin sıcaklık farkına bağlı olduğunu açıklar.
• Hal değişimlerinde sıcaklığın sabit kaldığını yorumlar.
• Isıyı iletim, konveksiyon ve ışınım yoluyla taşınışını karşılaştırır.
• Özgül ısı kavramını kullanarak bir cismin ısı gereksinimini hesaplar.

Anahtar fikirler

• Sıcaklık durumu anlatan bir büyüklük, ısı ise taşınan enerjidir; ikisi aynı şey değildir.
• Isı, sıcaklığı yüksek olan cisimden düşük olan cisme doğru akar.
• Alınan ısı, kütle ile özgül ısının ve sıcaklık değişiminin çarpımına eşittir.
• Isı iletim, konveksiyon ve ışınım olmak üzere üç farklı yolla taşınır.
• Isı iletkenliği en yüksek olan malzeme metal türüdür.
• Hal değişimi sırasında sıcaklık sabit kalır, alınan ısı değişimi tamamlar.

Konunun özeti

Isı ise sıcaklık farkı nedeniyle bir cisimden diğerine geçen enerjidir; kalorimetre ile ölçülür. Bir cismin aldığı ya da verdiği ısı, kütlesi ile özgül ısının ve sıcaklık değişiminin çarpımına eşittir. Katı, sıvı ve gazların özgül ısıları farklıdır. Isı iletim yoluyla katıdan katıya, konveksiyon yoluyla hareketli akışkanla, ışınım yoluyla ise boşluktan taşınır. Isı alışverişi sıcaklığı eşitlemeye yöneliktir ve tersinmez bir süreçtir. Katıların ısıyı iletme yeteneği yüksek, gazlarınki düşüktür. Isıl dengeye ulaşan sistemlerde sıcaklıklar eşittir ve net ısı aktarımı olmaz. Yalıtım malzemeleri ısı aktarımını yavaşlatarak ısı yalıtımı sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Isı ile sıcaklığı aynı büyüklük sanmak: Sıcaklık cismin durumunu anlatan bir ölçek değeridir, ısı ise taşınan enerjidir; birimleri ve anlamları farklıdır.
• Isının sıcaklıktan yüksekten düşüğe aktığını düşünmek: Isı her zaman sıcaklığı yüksek cisimden düşük cisme doğru akar; ters yönde doğal akış gerçekleşmez.
• Hal değişiminde sıcaklığın yükseldiğini söylemek: Erime ve kaynama gibi hâl değişimlerinde enerji artar ancak sıcaklık sabit kalır; değişim bittikten sonra sıcaklık yükselir.

İlgili konular

• Manyetik Kuvvet ve Solenoid
• Aydınlatma, Yansıma ve Mercekler
• Optik Cihazlar ve Girişim
• Termodinamiğin İkinci Kanunu
• Kuantum Mekaniği ve Belirsizlik
• Katıların Mekanik Özellikleri