Motor Kumanda Devreleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Motor kumanda devresinin elemanlarını cihaz kodlarıyla tanır ve tipik bir pano kumanda şemasını güç ve kumanda bölümlerine ayırarak okur.
• Direkt, yıldız-üçgen ve Soft Starter yol verme yöntemlerini kalkış akımı, tork ve eleman sayısı açısından karşılaştırır.
• Kilitlenme (mühürleme) devresini, acil stopun NC ve seri bağlanma kuralını ve yön değiştirme devresindeki çift kilitlemeyi açıklar.
• Termik (emosyon) röle ayarını motor nominal akımının 0,95-1,06 katı aralığında ve Y-Δ geçiş süresini kalkış süresine göre belirler.
• Kumanda transformatörü gücünü, sigorta akımını, kablo kesitini ve klemens değerini hesaplayarak pano elemanlarını doğru seçer.

Anahtar fikirler

• Kumanda devresi kumanda transformatörü ile 24 V AC/DC veya 48 V AC seviyesinde beslenir; dokunulabilir gerilim güvenliği bu seçimin temel nedenidir.
• Kilitlenme kontağı start butonuna paralel, stop ile acil stop kontakları bobin devresine seri bağlanır; bu sıra emniyet gereği değiştirilemez.
• Acil stop NC kontaktır ve seridedir; kola basıldığında tüm kontaktörler enerjisiz kalır, kolun serbest bırakılması yeniden kalkışı önleyecek biçimde kilitlenir.
• Yön değiştirme için yalnızca iki faz yer değiştirilir; üç faz da yer değiştirilirse faz sırası aynı kalır ve motorun dönüş yönü değişmez.
• Yol verme ve yön kontaktörleri hem elektriksel hem mekanik olarak kilitlenir; aynı anda kapanmaları faz-faz kısa devresi oluşturur.
• Y-Δ yol verme yalnızca normal çalışma süresinde üçgen bağlı, altı uçlu ve 400/230 V sargılı motorlarda uygulanır.

Konunun özeti

Yol vermede Y-Δ kalkış akımı üçte bire iner, geçiş süresi ise akım In'e inene kadar ayarlanır. Termik röle (0,95-1,06) × In bandında, kablo kesiti In / 6 A/mm² ile seçilir. Yön iki faz yer değiştirilerek çevrilir, kontaktörler çift kilitlenir.

Sık yapılan hatalar

• Acil stopu NO kontakla bağlamak: NO kontak ancak basıldığında devreyi keser; acil stopun görevi kesintiye sürekli hazır beklemek olduğu için normalde kapalı NC kontak kullanılır ve devreye seri bağlanır.
• Yön değiştirirken üç fazın yerine getirilmesi: Üç faz da yer değiştirilirse faz sırası aynı kalır ve motor ters dönmez; dönüş yönünü yalnızca iki fazın yer değiştirilmesi değiştirir.
• Yön veya yol verme kontaktörleri arasında kilitleme koymamak: İki kontaktör aynı anda kapanırsa fazlar arası kısa devre oluşur; elektrik kontağı tek başına yetmez, mekanik kilitleme de zorunludur.

İlgili konular

• Kontaktör ve Röle
• Sayısal Elektronik ve Lojik Devreler
• Doğrusal Regüle ve Isı Tasarımı
• Fiber Optik İletişim Sistemleri