Aydınlatma Tasarımı ve Fotometrik Hesap nedir?
Elektrik-Elektronik Teknolojisi · 11. Sınıf · Konu 7
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Aydınlık seviyesi, aydınlık düzgünlüğü ve renksel geriverim gibi fotometrik büyüklükleri tanımlar ve birimlerini ayırt eder.
- Lümen yöntemiyle bir çalışma alanının gereken toplam ışık akısını, armatür sayısını ve kurulum gücünü hesaplar.
- Armatür verimlilik katsayısı ile bakım (kullanım) faktörü değerlerini proje varsayımları olarak gerekçelendirir.
- Bir aydınlatma tasarımının enerji tüketimini ve yıllık karbondioksit salımını hesaplayarak tasarımı değerlendirir.
- Farklı çalışma alanı türleri için aydınlık seviyesi hedefi belirler, armatür yerleşimini ve kontrol senaryolarını gerekçelendirir.
Anahtar fikirler
- Aydınlık seviyesi lüks (lx) cinsinden ölçülür ve doğrudan çalışma yüzeyindeki ışığı tanımlar.
- Lüks yöntemi, hedef aydınlık seviyesi ile alan çarpımının armatür verimliliği ve bakım faktörüne bölünmesiyle gerekli ışık akısını verir.
- Armatür verimliliği ve bakım faktörü iyimser seçilirse kurulum sonrası aydınlık hedefin altında kalır.
- Armatür aralığının tavan yüksekliğine oranı büyüdükçe aydınlık düzgünlüğü bozulur.
- Renksel geriverim, renk ayrımı gerektiren alanlarda yüksek değerli armatür seçimini gerekçelendirir.
- Bölgesel kontrol ve hareket algılama, sabit aydınlatmaya göre belirgin biçimde daha az enerji tüketimi sağlar.
Konunun özeti
Lüks yöntemiyle gerekli toplam ışık akısı Φ = (E × A) / (η × f) bağıntısıyla bulunur; burada E hedef aydınlık, A alan, η armatür verimliliği ve f bakım faktörüdür. Armatür sayısı Φ / Φ_armatür oranıyla, kurulum gücü ise N × P_armatür ile hesaplanır. Güç yoğunluğu P / A, tasarımın enerji verimliliğini gösterir. Aydınlık düzgünlüğü E_en yüksek / E_en düşük oranıyla ölçülür ve armatür aralığının tavan yüksekliğine oranı bu değeri doğrudan etkiler. Yıllık tüketim kurulum gücü ile yıllık kullanım saatinin çarpımıdır. İhtiyatlı katsayı seçimi, enerji fazlası yaratmadan hedefi tutturmak için daha güvenlidir.
Çözümlü mini örnek 1
300 m² büyüklüğünde bir atölye için 500 lx hedef aydınlık seviyesi belirlenmiştir. Armatür verimliliği 0,85 ve bakım faktörü 0,8 alınmaktadır. Gerekli toplam ışık akısı kaç lü mendir?
Adım 3: Sonuç armatür verimliliği ile bakım faktörü çarpımına bölünür: 150000 / (0,85 × 0,8) = 220588 lümen bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
Örnek 1'deki atölyede her armatür 10000 lümen sağlamaktadır. Kaç armatür gerekir ve armatürlerin toplam kurulum gücü kaç W olur?
Adım 3: Toplam kurulum gücü 23 × 150 W işlemiyle 3450 W olarak hesaplanır.
Sık yapılan hatalar
- Armatür verimliliği ve bakım faktörünü hesaba katmamak: Bu iki katsayı düşülmeden yapılan hesap, yalnızca armatürlerin anma ışık akısını toplamaktan ibarettir. Bu hata, kurulum sonrası aydınlık seviyesinin hedefin belirgin biçimde altında kalmasına yol açar.
- Armatür sayısını aşağı yuvarlamak: Gerekli toplam ışık akısının tek armatür değerine bölümü kesirli çıktığında aşağı yuvarlama yapılırsa eksik armatür kalır ve hedef aydınlık sağlanmaz. Kesirli sonuçlar her zaman yukarı yuvarlanmalıdır.
- Yıllık tüketim hesabında kurulum gücünü W olarak bırakmak: Enerji tüketimi kWh cinsinden bulunur; gücün önce kW cinsine çevrilmesi gerekir. Bu unutulduğunda tüketim değeri 1000 kat küçük çıkar ve tasarım karşılaştırması yanıltıcı olur.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Elektrik-Elektronik Teknolojisi · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.