Kontaktör ve Röle nedir?
Elektrik-Elektronik Teknolojisi · 11. Sınıf · Konu 1
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Kontaktör ve rölelerin yapılarını, kontak tiplerini ve IEC 60947-4-1 kullanım kategorilerini (AC-1, AC-3, AC-15) açıklar.
- Üç fazlı asenkron motorun nominal akımını güç, gerilim, cosφ ve verim verilerinden hesaplar.
- Termik röle ile elektronik motor koruma rölesinin ayar değerlerini motor etiket verisine göre belirler.
- Aşırı akım koruması ile kısa devre korumasının görevlerini ve seçicilik (koordinasyon) ilişkisini ayırt eder.
- Kumanda devresinde mühürleme kontağı ve emniyet kontaklarının yerini tek hat şeması üzerinde gösterir.
Anahtar fikirler
- Kontaktörün AC-3 değeri motorun çalışma akımından küçük seçilemez; AC-1 değeri yalnızca dirençli yükler içindir.
- Termik röle ayarı motor etiket akımına eşitlenir, akım büyüklüğü değil motor verisi ayar noktasını belirler.
- Mühürleme kontağı start butonuna paralel, stop butonu devreye seri bağlanır; bu sıra emniyet için değişmez.
- Kısa devreyi röle değil sigorta veya kesicinin manyetik kadehi söndürür; ikisi ayrı ayrı ayarlanır.
- Elektronik motor koruma rölesinde termik ve manyetik kadehler bağımsızdır, birinin ayarı diğerini etkilemez.
- Koruma cihazının kısa devre dayanımı (ICU), besleme noktasındaki kısa devre akımından az olamaz.
Konunun özeti
Termik ayar 1 kat, manyetik ayar yaklaşık 10 kat, kalkış akımı 6-8 kat aralığındadır. Kontaktör AC-3 değeri In'den küçük olamaz, kısa devre ise röle değil sigorta ve kesici tarafından söndürülür; seçicilik Type 2 koordinasyonla sağlanır.
Çözümlü mini örnek 1
400 V, üç fazlı bir asenkron motor 5,5 kW gücündedir. Motorun cosφ değeri 0,85, verimi %87'dir. Motorun nominal akımını hesaplayınız.
Adım 4: Bölmeyi yapalım: In = 5500 / 512,3 = 10,74 A, yuvarlanarak 10,7 A.
Çözümlü mini örnek 2
Örnek 1'deki 10,7 A'lık motoru korumak için ayar aralığı 9-13 A olan sınıf 10 bir termik röle kullanılacaktır. Ayar değerini ve rölenin 7,2 kat akımdaki tepki süresini belirleyiniz.
Adım 4: Sınıf tanımı gereği bu akımda açılma süresi en fazla 10 saniyedir; daha uzun süre akım taşınamaz.
Sık yapılan hatalar
- Kontaktörü AC-1 değeriyle seçmek: Isıtıcı için seçilen AC-1 değeri motor uygulamasında yanıltır; motor için AC-3 esas alınır çünkü yük hem yüklenir hem boşaltılır.
- Termik röle ayarını devreye akımına değil motor akımına göre yapmamak: Ayar, kalkış anındaki akıma göre düşürülürse motor normal yükte sürekli açar; yükseltilirse sargı ısınır ve izolasyon kısalır.
- Manyetik ayarı kısa devre akımına eşitlemek: Manyetik eşik kalkış akımının üstünde ve kısa devre akımının altında tutulur; kısa devre akımına eşitlenirse hem kalkışta hem de hatalı açmada davranışı belirsizleşir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Elektrik-Elektronik Teknolojisi · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.