Hücresel Solunum nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Solunumun glikoliz, krebs döngüsü ve elektron taşıma zinciri evrelerini sırayla tanır.
• Oksijenli solunum ile fermantasyonun koşullarını, ürünlerini ve verimlerini karşılaştırır.
• ATP üretiminin hangi yollarla gerçekleştiğini ve oksijenin rolünü açıklar.
• Verilen glikoz ya da oksijen miktarından net ATP kazancını hesaplar.
• Mitokondri, sitoplazma ve matriks gibi yapıların görevlerini kavramın içine yerleştirir.

Anahtar fikirler

• Oksijenli solunumda oksijen tüketilir ve karbondioksit açığa çıkar.
• Glikoliz sitoplazmada, krebs döngüsü mitokondri matriksinde yürür.
• En büyük ATP kazancı elektron taşıma zincirinde oksidatif fosforilasyonla elde edilir.
• Fermantasyonda oksijen kullanılmaz ve net kazanç yalnızca 2 ATP ile sınırlıdır.
• Laktik asit fermantasyonunda karbondioksit açığa çıkmaz, alkol fermantasyonunda çıkar.
• NADH elektron taşıyıcısıdır; ATP ise enerji taşıyıcısıdır.

Konunun özeti

Hücresel solunum, organik maddelerdeki kimyasal enerjiyi ATP biçimine dönüştürür. Glikoliz sitoplazmada yürür ve pirüvik aside dönüştürür. Krebs döngüsü mitokondri matriksinde işler ve karbondioksit açığa çıkar. Elektron taşıma zinciri, oksijeni kullanarak su oluşturur ve en büyük ATP kazancını sağlar. Oksijenli solunumda verim çok yüksektir. Fermantasyonda oksijen kullanılmaz, net kazanç 2 ATP ile sınırlıdır; laktik asit fermantasyonunda karbondioksit çıkmazken alkol fermantasyonunda çıkar. Net kazanç, üretimden tüketim düşülerek bulunur.

Sık yapılan hatalar

• Oksijenli solunumda çıkan gazı karbondioksit sanmak: Oksijenli solunumda karbondioksit açığa çıkar ve oksijen tüketilir. Su oluşumu solunumun son basamağıdır; fotosentezde açığa çıkan oksijen ise suyun parçalanmasından gelir.
• Fermantasyonun verimini abartmak: Fermantasyonda net kazanç yalnızca 2 ATP ile sınırlıdır. Bu değer oksijenli solunumdaki kazancın çok altında kalır; ancak oksijene ihtiyaç duymaması bakımından bazı ortamlarda tek seçenektir.
• Glikolizi mitokondride göstermek: Glikoliz sitoplazmada yürür. Mitokondri matriksinde ise pirüvik asit asetil-CoA dönüştürülür ve krebs döngüsü işler.

İlgili konular

• Metabolizma
• Enzimler
• Fotosentez
• Kalıtım ve Genetik
• Mitosis ve Eşeysiz Üreme
• Mayoz ve Eşeyli Üreme