Metal Malzeme Seçimi ve Döküm nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Malzeme grubunu istenen özelliğe göre seçer ve seçim gerekçesini söyler.
• Karbon içeriğinin sertlik ile süneklik arasındaki dengeyi nasıl değiştirdiğini açıklar.
• Tavlama, normalize, menevişleştirme ve temperleme sonuçlarını karşılaştırır.
• Döküm yöntemlerini yüzey kalitesi, hassasiyet ve maliyet açısından ayırt eder.
• Döküm kusurlarını görünümlerinden tanır ve uygun telafiyi önerir.

Anahtar fikirler

• Karbon içeriği, çeliğin sertlik ile süneklik arasındaki dengesini belirleyen ana etkendir.
• Tavlama en yumuşak yapıyı, normalize ondan daha tok, menevişleştirme ise en sert yapıyı verir.
• Menevişleştirme tek başına kullanılmaz, temperleme ile dengelenir.
• Döküm ölçü toleransları talaşlı imalata göre geniştir, işlem payı bırakılır.
• Porozite ve çekme boşluğu dökümün en sık görülen kusurlarıdır.
• Az adetli karmaşık parçada döküm toplam maliyeti düşürebilir.

Konunun özeti

Düşük ve orta karbonlu çelikler kaynak ve şekillendirme için, döküm çeliği ise karmaşık biçim üretimi için kullanılır. Alüminyum, bakır, pirinç ve bronz hafiflik, iletkenlik ve korozyon direnci gibi farklı amaçlarla seçilir. Isıl işlemler, karbon içeriğine göre sertleştirme, toklaştırma veya yumuşatma sağlar; sertlik HB, HV ve HRC ölçümleriyle belirlenir. Döküm yöntemi yüzey kalitesi, hassasiyet ve maliyet bakımından seçilir. Porozite, çekme, kum karışması ve soğuk içe sıkışma gibi döküm kusurları besleç ve yalıtkan kaplama gibi telafilerle giderilir.

Sık yapılan hatalar

• Hata: Tavlamayı sertleştirme yöntemi sanmak. Tavlama yumuşatır; sertleştirme için menevişleştirme, ince ve dengeli yapı için normalize kullanılır.
• Hata: Menevişleştirilen çeliği doğrudan kullanmak. Martisit yapı çok gevrektir, kullanıma almadan önce temperleme ile dengelenmesi gerekir.
• Hata: Paslanmaz çelikte korozyon direncini tek başına yeterli saymak. Döküm sırasında karbon kaybı direnci düşürdüğü için döküm paslanmazın uygun sınıfı ayrıca seçilir.

İlgili konular

• Tolerans ve Ölçüm Kontrolü
• İş Kıskıçları
• CNC Alt Programlar ve Makro Kullanımı
• Kaynak Temelleri
• Kızaklar ve Azdırma Mekanizması
• Kesim Parametreleri ve İşleme Verimi