Tolerans ve Ölçüm Kontrolü nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• ISO 286-2 tolerans sınıflarını ve temel sapma birimini tanıyarak üst ve alt sınırı bulur.
• Serbest, geçiş ve sıkma bağlamalarını harf kombinasyonlarından ayırt eder.
• GO ve NO-GO gövde mantığını kurarak mast yapımını ve kabul kararını uygular.
• Komparatör ile açılı bloğu kullanarak sapma ve konik açı ölçümlerini yapar.
• Ölçüm gücü ile sıcaklık etkisini değerlendirip kontrol planı ve kabul kriteri kurar.

Anahtar fikirler

• Sınıf numarası tolerans bandının genişliğini, temel sapma harfi bandın yerini belirler.
• Delikte H harfi alt sınırı sıfıra çeker; milde h harfi üst sınırı sıfıra çeker.
• js ile yazılan bağlama simetriktir ve üretim toleransına göre geçiş bağlaması verir.
• Kabul kuralı gövde mantığıdır: GO gövde geçmeli, NO-GO gövde geçmemelidir.
• Komparatör göreli bir ölçüm aracıdır, mutlak boyut vermez; sapmayı gösterir.
• Ölçüm referans sıcaklığı 20 °C kabul edilir; sıcaklık farkı doğrudan sapma yaratır.

Konunun özeti

ISO 286 sisteminde tolerans sınıfı bandın genişliğini, temel sapma harfi bandın nominal ölçüye göre yerini belirler. Delikte H alt sınırı sıfıra çeker, milde h üst sınırı sıfıra çeker; js ise bandı iki tarafa eşit dağıtarak geçiş bağlaması üretir. Serbest bağlama daima boşluk, sıkma bağlama daima çekme bırakır, malzeme sınıfları ise bandın konumunu üretim kolaylığına göre kaydırır. Atölyede kabul kararı GO ve NO-GO gövde ile verilir; GO geçmeli, NO-GO geçmemelidir. Komparatör bilinen bir referansa göre sıfırlanıp sapmayı doğrudan gösterir, konik açı ise sinüs tezgâhı veya açılı blok ile ölçülür. Ölçüm gücü, sıcaklık düzeltmesi ve kabul kriteri bir kontrol planı içinde birleştirilir.

Sık yapılan hatalar

• Hata: Sınıf numarasının bağlamanın cinsini belirlediğini sanmak. Sınıf bandın genişliğini, sapma harfi ise bağlama tipini belirler; ikisi birbirinin yerine geçmez.
• Hata: h harfini milde sıfır üst sapmadan çok tam sıfır olan alt sapma sanmak. Milde h üst sapmanın sıfır olduğunu, delikte H ise alt sapmanın sıfır olduğunu gösterir.
• Hata: NO-GO gövdeyi aşınma payı vererek büyük yapmak. Gövde sınır değerinin ötesine geçerse yanlış kabul kararı doğar, aşınma payı yalnız GO gövdeye verilir.

İlgili konular

• Yaş Boya
• Paslanma
• Koruma Yöntemleri
• İş Kıskıçları
• CNC Alt Programlar ve Makro Kullanımı
• Metal Malzeme Seçimi ve Döküm