İş Kıskıçları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kıskıç türlerini ve her birinin kullanım yerini birbirinden ayırt eder.
• Sıkma kuvvetinin yönünü ve katsayı seçimindeki ölçütü açıklar.
• Kıskıç pabuçlarının kama açılarının sıkma davranışını yorumlar.
• Konik yüzeyli elemanın kendini kilitleme ilkesini gerekçesiyle anlatır.
• Tırtıklı menzere ile dişsiz menzere seçimini parçanın malzemesine göre yapar.

Anahtar fikirler

• Kıskıç, iş parçasını istenen konumda tutan ve kesme kuvvetine dayanan bağlama aracıdır.
• Kıskıç ağzının açıklığı, parçanın yerleştirileceği en geniş yüzeyden küçük olamaz.
• Tırtıklı menzere daha güçlü tutuş sağlar; ince ve yumuşak parçalarda diş izi bırakabilir.
• Yumuşak parçalarda dişsiz menzere ya da parçaya uygun yumuşak pabuç tercih edilir.
• Menzere yüzeylerindeki talaş temizlenmezse çene teması bozulur ve parça kayar.
• Seri üretimde sıkmanın tekrarlanabilir olması, kıskıç ile tezgâhın uyumuna bağlıdır.

Konunun özeti

Taban plakasıyla tezgâha sabitlenen sabit kıskıç tek parça işler; fikstüre monte edilen kelepçe, kıskıç pabucu, zincir kıskıcı, köşe kıskıcı ve kama kıskıcı çok parçalı çalışmalarda kullanılır. Kıskıçın gövdesi çenç denen çene taşıyıcısıdır; ağız açıklığı parçanın en geniş yerleştirme yüzeyini kavramalıdır. Sıkma kuvveti artı ve çarpma yönünde uygulanmalı, kesme kuvvetine göre uygun katsayıyla belirlenmelidir. Kıskıç pabucu kama biçimlidir; açı daraldıkça mekanik avantaj ve kendinden kilitlenme eğilimi artar, konik yüzeyli elemanlar ise eksen boyunca çekme altında kendini sıkı tutar. Tırtıklı menzere dişleri parçaya girerek kaymayı azaltır, yumuşak parçalarda ise dişsiz menzere veya yumuşak…

Sık yapılan hatalar

• Hata: Her işi tek kıskıçla sıkmanın yeterli olduğunu sanmak. Çok parçalı çalışmada kıskıç yerine konumlandırıcı ve kıskıç pabuçlu fikstür kullanılır; kıskıç tek parça için tasarlanmıştır.
• Hata: Aşırı sıkmanın yalnız zaman kazandırdığını düşünmek. Fazla kuvvet yumuşak parçada ezilme, sertleşmiş kenarlarda çentiklenme ve menzere dişlerinde kırılma gibi kalıcı hasarlar oluşturur.
• Hata: Tırtıklı menzereyi her parça için en iyi seçenek saymak. Bu menzere güçlü tutuş sağlar ama ince ve yumuşak parçalarda diş izi bırakır; dişsiz menzere ya da yumuşak pabuç gerekir.

İlgili konular

• Paslanma
• Koruma Yöntemleri
• Tolerans ve Ölçüm Kontrolü
• CNC Alt Programlar ve Makro Kullanımı
• Metal Malzeme Seçimi ve Döküm
• Kaynak Temelleri