Mekânın Aynası Haritalar nedir?
Coğrafya · 9. Sınıf · Konu 11
Tahmini okuma süresi: 12 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Haritanın temel işlevini ve mekânın aynası olma niteliğini açıklar.
- Topografya, siyasi, tematik ve özel amaçlı haritaları örneklerle ayırt eder.
- Harita dilini oluşturan renk, çizgi, yüzey dokusu, harf ve simgeleri yorumlar.
- Kartografik genelleştme kavramını açıklayarak ayrıntı ile okunabilirlik ilişkisini irdeler.
- Eş yükselti aralığını kullanarak eş yükselti çizgisi sayısını hesaplar.
Anahtar fikirler
- Haritanın temel sorusu nerede sorusudur; bu yüzden harita mekânın aynası sayılır.
- Aynı bölgeyi gösteren haritalar amaçlarına göre farklı bilgiler taşıyabilir; bu nedenle haritanın amacı sorulmalıdır.
- Renk, çizgi, yüzey dokusu, harf ve simge harita dilinin beş temel aracıdır ve lejantla açıklanır.
- Genelleştme araziyi değiştirmez; yalnızca gösterilen ayrıntıyı azaltarak okunabilirliği korur.
- Eş yükselti aralığı küçüldükçe çizgi sayısı artar ve arazi daha ayrıntılı görünür.
- Ölçek küçüldükçe eş yükselti aralığını büyütmek gerekir, yoksa çizgiler üst üste binerek okunmazlaşır.
Konunun özeti
Topografya, siyasi, tematik ve özel amaçlı haritalar farklı bilgiler taşır. Renk, çizgi, yüzey dokusu, harf ve simgelerden oluşan harita dili lejantla açıklanır. Kartografik genelleştme ayrıntıyı azaltıp okunabilirliği korur. Eş yükselti aralığı çizgi sıklığını, ölçek payının karesi ise alan hesabını belirler.
Çözümlü mini örnek 1
1/250000 ölçekli bir harita üzerinde 2 cm ve 3 cm uzunluğunda bir dikdörtgen alan çizilmiştir. Bu alanın gerçek yüzölçümü kaç kilometrekaredir?
Adım 4: Dikdörtgen alanı iki kenarın çarpımı olduğundan hesaplanan yüzölçümü 5 × 7,5 ile 37,5 km² olur.
Çözümlü mini örnek 2
Deniz seviyesinden 1500 metre yükseltiye kadar olan bir alanda eş yükselti aralığı 250 m seçilmiştir. Buna göre en fazla kaç eş yükselti çizgisi çizilebilir?
Adım 4: Aralık sayısına 1 ekleyerek bulunan sonuç 7 çizgi olur.
Sık yapılan hatalar
- Alan hesabında ölçek payını bir kez çarpmak: Uzunluk tek boyutlu olduğu için pay bir kez çarpılır, ancak alan iki boyutlu olduğundan ölçek payının karesi çarpı katsayısıdır.
- Ölçeği okumadan mesafe ölçmek: Haritadaki santimetre değeri doğrudan gerçek uzunluk değildir; ölçek payıyla çarpılmadan gerçek değere ulaşılamaz.
- Lejantı okumadan rengi yorumlamak: Renklerin ve simgelerin anlamı her haritada farklı olabilir; anlam yalnızca lejant ve başlıktan öğrenilir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Coğrafya · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.