Harita Bilgisi ve Ölçek nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Harita kavramını ve harita çizimindeki temel öğeleri açıklar.
• Ölçek kavramını sayısal, çizgisel ve isimli olarak ayırt eder.
• Ölçekten yararlanarak gerçek uzunluğu ve mesafeyi hesaplar.
• Büyük ölçek ile küçük ölçeği karşılaştırır.
• İzohips çizgilerini okuyarak arazinin eğimini yorumlar.

Anahtar fikirler

• Harita, kürenin düzlem üzerine belirli bir projeksiyonla küçültülerek aktarımıdır.
• Kürenin tamamı hatasız düzleştirilemediği için her haritada bir deformasyon bulunur.
• Sayısal ölçek kesirle, çizgisel ölçek doğrudan uzunluk ölçerek kullanılır.
• Ölçek payı büyüdükçe haritadaki gösterilen alan azalır ve ayrıntı artar.
• Lejant harita sembollerinin anlamını, pusula gülü ise yön bilgisini verir.
• İzohips çizgilerinin sıklaştığı yer arazi dikleşir, seyrekleştiği yer yalaşlaşır.

Konunun özeti

Ölçek, haritadaki uzunluğun gerçek uzunluğa oranıdır; paydası büyük ölçek geniş alanı az ayrıntıyla gösterir. İzohips çizgileri yükseltiyi ve arazinin eğimini belirler.

Sık yapılan hatalar

• Paydası büyüğü daha ayrıntılı sanmak: Payda büyüdükçe küçültme artar, ayrıntı azalır; 1/500000 daha az ayrıntılıdır.
• Haritadaki cm'yi gerçek uzunluk saymak: Ölçü her zaman ölçek payı ile çarpılmalıdır; 4 cm, 1/25000 ölçekte 1 km eder.
• Büyük ölçek ile geniş alanı eşleştirmek: Büyük ölçek dar alanı ayrıntılı gösterir; geniş alan küçük ölçekte gösterilir.

İlgili konular

• Dünya'nın Şekli ve Sonuçları
• Dünya'nın Hareketleri ve Sonuçları
• Coğrafi Konum
• Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama
• Mekânın Aynası Haritalar
• Mekânsal Bilgi Teknolojilerinin Bileşenleri