Atmosfer ve Sıcaklık nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Atmosferin katmanlarını ve her katmanın özelliklerini açıklar.
• Ozon tabakası ile hava olaylarının farklı katmanlarda oluştuğunu ilişkilendirir.
• Hava sıcaklığının ölçülme usulünü ve kullanılan birimleri belirtir.
• Sıcaklığı etkileyen coğrafi faktörleri örneklerle sıralar.
• Verilen bir bölgenin sıcaklık değerini yükseltilik ve konum üzerinden yorumlar.

Anahtar fikirler

• Tüm hava olayları troposferde oluşur; stratosferde hava olayı görülmez.
• Ozon tabakası stratosferde bulunur ve moröte ışınlarını soğurur.
• Hava sıcaklığı gölgede ve yerden 1,5–2 m yükseklikte ölçülür; açık alanda yapılan ölçüm yanlıştır.
• Enlem arttıkça yıllık ortalama sıcaklık azalır, çünkü ışınlar yatay gelir.
• Yükseltilikle sıcaklık azalır: 1000 metrede yaklaşık 6 °C'lik düşüş görülür.
• Karasal iç kesimlerde günlük ve yıllık sıcaklık farkları kıyılara göre daha büyüktür.

Konunun özeti

Hava olayları troposferde, ozon tabakası stratosferdedir. Sıcaklık; enlem, yükseltilik, denizellik ve akıntılarla birlikte her 100 metrede yaklaşık 0,6 °C azalarak değişir.

Sık yapılan hatalar

• Hava olaylarını stratosferde aramak: Bulut, yağmur ve rüzgârın tamamı troposferde oluşur.
• Sıcaklığı doğrudan güneş altında ölçtüğünü sanmak: Standart ölçüm gölgede ve yerden 1,5–2 m yükseklikte yapılır.
• Yükseltilikle sıcaklığın arttığını düşünmek: Her 100 m'de yaklaşık 0,6 °C azalır; dağ zirveleri her zaman daha soğuktur.

İlgili konular

• Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama
• Mekânın Aynası Haritalar
• Mekânsal Bilgi Teknolojilerinin Bileşenleri
• Basınç, Rüzgâr, Nem ve Yağış
• İklim Sistemi, İklim Türleri ve İklim Değişiklikleri
• Hava Olayları ve Günlük Hayata Etkileri