Basınç, Rüzgâr, Nem ve Yağış nedir?
Coğrafya · 9. Sınıf · Konu 14
Tahmini okuma süresi: 10 dk
Kısa cevap
Hava basıncı atmosferin ağırlığından doğar, barometreyle ölçülür ve yükseldikçe azalır.
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Hava basıncının oluşumunu ve ölçülme yöntemini açıklar.
- Basınç farklarından doğan rüzgârların yönünü belirler.
- Nem kavramlarını ayırt eder ve bağıl nem oranını hesaplar.
- Yağış çeşitlerini oluşum nedenleriyle eşleştirir.
- Verilen bir bölge için basınç, rüzgâr ve yağış ilişkisini yorumlar.
Anahtar fikirler
- Hava basıncının oluşum nedeni atmosferin kendi ağırlığıdır.
- Basınç, barometre ile ölçülür ve yükseltilikle birlikte azalır.
- Rüzgâr her zaman yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru eser.
- Türkiye'de en sık esen rüzgârlar poyraz (kuzeydoğudan) ve lodos (güneybatıdan)dır.
- Deniz meltemi gündüz denizden karaya, kara esintisi gece karadan denize eser.
- Orojik yağış, hava kütlesinin dağ yamacında yükselip soğumasıyla oluşur.
Konunun özeti
Basınç farkları rüzgârın yönünü ve şiddetini belirler; nem, havanın taşıdığı buhar miktarıyla ilgilidir. Yağışlar yükselme, ısınma, cephe ve yerel soğumaya göre orojik, konveksiyonel, frontal ve sis biçiminde oluşur.
Çözümlü mini örnek 1
10 m²'lik bir alana 4 mm yağış düştüyse bu alana toplam kaç litre su düşmüştür?
Alan 10 m² olduğundan 4 × 10 = 40 litre bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
A noktasında basınç 1020 hPa, komşu B noktasında 1004 hPa ise rüzgâr hangi yönden eser?
Ok A'dan B'ye çekilir.
Sık yapılan hatalar
- Rüzgârın alçak basınçtan yüksek basınca esmesini sanmak: Hareket her zaman alçak basınca doğru gerçekleşir.
- Yükseldikçe basıncın arttığını düşünmek: Üstte kalan hava azaldığı için basınç yükseltilikle azalır.
- Yağış mm değerini su miktarı sanmamak: 1 mm, metrekare başına 1 litre su demektir; toplam için alan ile çarpılır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Coğrafya · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Hesap açTüm dersleri keşfet
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.