Kimyasal Tepkimelerde Enerji ve Hız nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tepkime entalpisini işaret ve büyüklüğüyle yorumlar.
• Hess yasası ve bağ enerjileriyle ΔH hesaplar.
• Ekzotermik ve endotermik tepkimeleri ayırt eder.
• Tepkime hızını etkileyen faktörleri açıklar.
• Çarpışma kuramı ve aktivasyon enerjisi kavramlarını kullanır.

Anahtar fikirler

• Entalpi, tepkimenin yolundan bağımsızdır; yalnız başlangıç ve bitiş durumuna bağlıdır.
• ΔH değeri denklemle birlikte ölçeklenir; katsayılar iki katlanırsa ΔH de iki katlanır.
• Kırılan bağlar için harcanan enerji, oluşan bağlar için açığa çıkan enerjiden büyükse tepkime ekzotermiktir.
• Sıcaklık artışının hız üzerindeki etkisi, çarpışma sıklığından çok aktif tanecik oranının artışıyla açıklanır.
• Katalizör yalnız dengeye ulaşma süresini kısaltır, denge konumunu ve ΔH'yı değiştirmez.
• Yüzey alanı arttıkça çarpışan tanecik sayısı artar ve hız yükselir.

Konunun özeti

ΔH, Hess yasasıyla basamakların toplamından ya da bağ enerjileri farkından bulunur. Tepkime hızı derişim, sıcaklık, katalizör ve yüzey alanıyla değişir. Çarpışma kuramında aktivasyon enerjisi eşiği aşılmalıdır; katalizör bu eşiği düşürür fakat denge konumunu değiştirmez.

Sık yapılan hatalar

• Ekzotermik ile endotermik işaretini ters almak: ΔH negatif ise ısı verilir (ekzotermik), pozitif ise ısı alınır (endotermik).
• Hess yasasında katsayı değişikliğine ΔH'yı ölçeklememek: Basamak iki ile çarpılırsa ΔH de iki ile çarpılır, ters çevrilirse işareti döner.
• Bağ enerjisi hesabında terimi ters yazmak: Doğru sıra kırılan bağların toplamından oluşan bağların toplamının çıkarılmasıdır.

İlgili konular

• Modern Atom Teorisi
• Gazlar ve Çözeltiler
• Kimyasal Denge ve Asit-Baz Dengesi
• Elektrokimya
• Organik Kimya