Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi nedir?
Kimya · 10. Sınıf · Konu 12
Tahmini okuma süresi: 10 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Denklem denkleştirmenin atom sayısı korunumu ile bağlantısını açıklamak
- Katsayıları en küçük tam sayılar hâlinde bulma yöntemini uygulamak
- Hidrojen ve karbon atomlarının öncelikli sayılarak denklem denetimi yapmak
- Yarı tepkime yöntemiyle elektron sayısını eşitleyebilmek
- Denklenmiş denklemden madde miktarı oranlarını okuyabilmek
Anahtar fikirler
- Denkleştirme sırasında maddelerin formülleri değiştirilmez, yalnızca katsayılar belirlenir.
- Katsayılar en küçük tam sayılar hâlinde yazılır; kesirli katsayı kullanılmaz.
- Katsayı 1 olduğunda denklemde 1 rakamı yazılmaz.
- Süslü parantez içindeki indeksler katsayı değildir, değiştirilemez.
- Hidrojen ve karbon atomları en zor sayılan elementlerdir, bu nedenle genellikle en son denklenir.
- Yarı tepkimelerde elektron sayıları eşitlenmeden yarı denklemler toplanmaz.
Konunun özeti
Denkleştirme sırasında maddelerin formülleri değiştirilmez, yalnızca denklemin başına katsayılar yazılır. Bu katsayılar en küçük tam sayılar hâlinde seçilir, katsayı 1 denklemde yazılmaz ve kesirli değer kullanılmaz. Süslü parantez içindeki indeksler katsayı değildir. Karmaşık denklemlerde hidrojen ve karbon atomları en son denklenir. Denetimde molekül sayısının değişebileceği ama atom sayısının korunacağı unutulmamalıdır. Elektron alışverişi içeren tepkimelerde yarı denklemler kullanılır; her iki yarı denklemde elektron sayısı eşitlendikten sonra toplama yapılır ve elektronlar sadeleşir. Denklenmiş bir denklemde katsayılar aynı zamanda madde miktarları arasındaki oranı verdiğinden nicel…
Çözümlü mini örnek 1
Al + HCl → AlCl₃ + H₂ denklemi denklendiğinde katsayılar ne olur?
Bu durumda altı hidrojen atomu sağda bulunmalıdır, dolayısıyla H₂ katsayısı 3 olur.
Çözümlü mini örnek 2
Fe₂O₃ + CO → Fe + CO₂ denklemi denklendiğinde katsayılar ne olur?
Fe₂O₃ içindeki üç oksijen de hesaba katılınca demir katsayısının 2 olması gerektiği görülür.
Sık yapılan hatalar
- Çift sayılar arasında oran kurmamak: Katsayılar, molekül sayıları arasındaki en basit tam sayı oranını verir. Rastgele büyük sayılar yazmak denklemi bozmaz ama denklemin kimyasal anlamını yitirir.
- 1 katsayısını da yazmak: Tek katsayılı maddelerde 1 rakamı yazılmaz. Bu bir yazım hatasıdır ve denklem denetimi yapılırken katsayının belirsiz bırakılmasına yol açar.
- Formül indekslerini katsayı sanmak: Ca(OH)₂ yazımındaki 2 sayısı katsayı değildir; bu sayı değiştirilirse madde başka bir bileşik olur. Katsayı yalnızca formülün hemen soluna yazılır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Kimya · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.