Çözünme Süreci ve Çözünürlük nedir?
Kimya · 10. Sınıf · Konu 15
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Çözücü, çözünen ve çözünürlük kavramlarını açıklar.
- Çözünme sürecini iyon-dipol etkileşimiyle ilişkilendirir.
- Sıcaklık ve basıncın çözünürlüğe etkisini yorumlar.
- Doymuş, yetersiz doymuş ve doymuş aşırı çözeltileri ayırt eder.
- Çözünürlük verisiyle çöken miktarı hesaplar.
Anahtar fikirler
- Çözünmede çözünenin kimliği korunur, yalnızca tanecikler çözücü tarafından ayrıştırılır.
- Sıcaklık artışında katıların çözünürlüğü genellikle artar, gazların çözünürlüğü azalır.
- Basınç yalnızca gazların çözünürlüğünü belirgin biçimde etkiler ve pozitif yöndedir.
- Doymuş aşırı çözeltide fazla çözünen tortu hâlinde bulunur ve süzme ile ayrılabilir.
- Çözünürlük verisi her zaman belirli bir sıcaklık için geçerlidir; sıcaklık değişince değer de değişir.
- Kristalleştirme, sıcaklık düşürerek doymuş çözeltiden saf katının elde edilmesidir.
Konunun özeti
Katıların çözünürlüğü genellikle sıcaklıkla artar, gazların çözünürlüğü basınçla artar, sıcaklıkla azalır. Verilen sıcaklıkta 100 g çözücü için tanımlanan çözünürlük değerinden kapasite hesaplanır; kapasiteyi aşan kısım çöker ve çözelti aşırı doymuş hâle gelir.
Çözümlü mini örnek 1
20 °C'de suda çözünürlüğü 36 g/100 g olan sodyum klorürden 100 g suya 20 g ekleniyor. Çözeltinin durumunu belirleyiniz.
Çözelen miktar kapasitenin altında olduğundan çözelti yetersiz doymuştur ve tortu oluşmaz.
Çözümlü mini örnek 2
20 °C'de çözünürlüğü 32 g/100 g olan bir tuzun 100 g suda 40 g'ı ekleniyor. Çöken miktar kaç gramdır?
Çöken = 40 − 32 = 8 g.
Sık yapılan hatalar
- Çözünürlüğü sıcaklık bağımsız sanmak: Çözünürlük değeri ancak belirli bir sıcaklık için geçerlidir; ısı değişince kapasite de değişir.
- Gazlarda basınç etkisini ters yorumlamak: Basınç arttıkça gazın çözünürlüğü artar, azalmaz.
- Kapasiteyi çözücü miktarına oranlamayı unutmak: Verilen su 100 g'dan farklıysa çözünürlük değeri orantıyla çarpılmalıdır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Kimya · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.