Karbonhidratlar nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Karbonhidratları monosakkarit, disakkarit ve polisakkarit olarak sınıflandırır.
• Glikozit bağının oluşumunda su açığa çıkmasını açıklar.
• Nişasta, glikojen, selüloz ve kitin polisakkaritlerini karşılaştırır.
• Heksozların halka yapısını ve anomer kavramını açıklar.
• Karbonhidratların enerji depolama ve yapısal görevlerini ayırt eder.

Anahtar fikirler

• Karbonhidratların genel formülü Cn(H2O)m biçiminde yazılır.
• Glikozit bağı oluşurken bir molekül su açığa çıkar.
• Nişasta ve glikojen enerji depo, selüloz ve kitin ise yapısal görev üstlenir.
• Glikojen, nişastadan daha fazla dallanma gösterir ve hayvanlarda bulunur.
• Heksozlar sulu çözeltide halka yapısıyla bulunur ve anomer oluşturur.
• Karbonhidratların sindirim sonunda glikoz hâlinde emilir.

Konunun özeti

Monosakkaritler en basit karbonhidratlardır; glikoz, fruktoz ve galaktoz bu sınıftadır. Monosakkaritlerdeki hidroksil ve karbonil grupları arasında su açığa çıkarak glikozit bağı oluşur ve bu bağ iki monosakkaridi disakkaride bağlar. Süt şekeri, maltoz ve sükroz tipik disakkaritlerdir. Çok sayıda monosakkaridin bağlanmasıyla oluşan polisakkaritler ya enerji deposu ya da yapısal görev üstlenir. Nişasta, bitkinin enerji deposudur ve amiloz ile amilopektin bileşenlerinden oluşur. Glikojen hayvanlarda bulunan depo polisakkarididir ve daha yoğun dallanma gösterir. Selüloz bitki hücre duvarının yapısal polisakkarididir; kitin böceklerin dış iskeletinde benzer görev üstlenir. Karbonhidratların…

Sık yapılan hatalar

• Nişasta ve glikojenin aynı madde olduğunu düşünmek: İkisi de depo polisakkarididir ancak nişasta bitkilerde, glikojen hayvanlarda bulunur ve dallanma sıklıkları farklıdır.
• Glikozit bağı oluşurken su açılmadığını söylemek: İki monosakkarit birleşirken aralarından bir su molekülü ayrılır; toplam kütle bu yüzden azalır.
• Selülozun insanda sindirildiğini varsaymak: İnsan selülaz enzimi taşımadığı için selüloz sindirilemez ve diyet lifi olarak görev yapar.

İlgili konular

• Alkoller ve Eterler
• Aldehitler ve Ketonlar
• Karboksilik Asitler ve Esterler
• Aminoasitler ve Proteinler
• Nükleik Asitler
• Haloalkanlar