İslamiyet Öncesi Türk Devletleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Türk devletlerinde boy federasyonu ve kağanlık geleneğini açıklar.
• Asya Hunları, Göktürkler ve Uygurları dönemsel olarak sıralar ve karşılaştırır.
• Orhun Yazıtları'nın hangi yüzyılda yazıldığını ve neden temel kaynak sayıldığını belirtir.
• Uygurların yerleşik hayata geçmesinin ne tür sonuçlar doğurduğunu açıklar.
• Türk adının hangi devletle birlikte devlet adı olarak kullanılmaya başlandığını söyler.

Anahtar fikirler

• Türk devletleri birden çok boyun birleşmesiyle kurulmuş federasyonlar biçimindedir.
• Hükümdarlar kağan unvanını taşımıştır ve bu unvan Türk devletlerinde ortak bir gelenektir.
• Töre, Türk devletlerinde temel hukuk kaynağıdır ve yazıya geçmemiştir.
• Asya Hunları, Türklerin bilinen en eski büyük devletidir.
• Göktürkler, adını "Türk" olarak devlet adında kullanan ilk halk olmuştur.
• Orhun Yazıtları Göktürkler tarafından yazdırılmıştır ve VIII. yüzyılda yazılmıştır.

Konunun özeti

Türk devletleri birden çok boyun birleşmesiyle kurulmuş federasyon bütünleridir; boy başları hanlık yapmış, hükümdarı seçmiştir. Seçilen hükümdar kağan olur ve görevini boyların desteğiyle sürdürür. Töre, bu devletlerde temel hukuk kaynağıdır ve yazıya geçmemiştir. Asya Hunları Türklerin bilinen en eski büyük devletidir; Mete Han'ın döneminde genişlemiştir. Göktürkler adını "Türk" olarak devlet adında kullanan ilk halk olmuş ve Orhun Yazıtları'nı yazdırmıştır; yazıtlar VIII. yüzyılda yazılmıştır. Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu olarak kabul edilir; kendi alfabelerini geliştirmişler ve İslam dinini kabul eden ilk Türkler olmuşlardır. M.Ö. 1200 civarında hızlanan Kavimler…

Sık yapılan hatalar

• Orhun Yazıtları'nı Uygurlara bağlamak: Orhun Yazıtları Göktürkler tarafından yazdırılmıştır. Uygurlar ise kendi alfabelerini geliştirmiştir. İki yazı geleneği karıştırılmamalıdır.
• Türk adını devlet adı olarak kullanan halkı yanlış söylemek: Türk adını devlet adı olarak kullanan ilk halk Göktürklerdir. Asya Hunları Türk adıyla kurulmamıştır.
• Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğunu Göktürkler sanmak: Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu Uygurlardır. Göktürkler göçebe yaşam biçimini sürdürmüştür.

İlgili konular

• Anadolu Uygarlıkları
• İlk Çağ Yunan
• İlk Çağ Roma
• Türk-İslam Devletleri
• Selçuklu
• Anadolu Selçuklu