Hece ve Yapıya Göre Sözcükler nedir?
Türkçe · 5. Sınıf · Konu 10
Tahmini okuma süresi: 7 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Hece kavramını tanımlayıp bir sözcüğü hecelerine doğru ayırabilir.
- Heceyi belirleyen dört kuralı örneklerle açıklayıp uygulayabilir.
- Kapalı, açık, kapalı-açık ve kapalı-açık-açık hece biçimlerini tanıyıp örneklendirebilir.
- Eklerin heceye etkisini ve bildirme eklerinin heceye bağlanmadığını gösterebilir.
- Vuruş, redif ve kafiye kavramlarını tanımlayıp bir dizede uygulayabilir.
Anahtar fikirler
- Bir hece daima ünlüyle başlar ve bir hece içinde yan yana iki ünsüz bulunamaz.
- Hece biçimi, önce ilk ünsüze sonra son ünsüze bakılarak bulunur.
- Bir sözcükte hece biçimlerinin aynı olması zorunlu değildir; saçlık üç farklı biçim içerir.
- Dört ünsüzden oluşan fiiller ikiye ayrılarak hecelenir ve sonra birleştirilir.
- İsim çekim eklerinin çoğu bir hece açar, bildirme ekleri ise heceye bağlanmaz.
- Kafiye seslerin uyumudur; redif ise bu uyumu sağlayan ek ya da sözcüktür.
Konunun özeti
Heceyi belirleyen dört kural vardır: kümeli fiiller önceki hecenin sonuna, d ve t öncesi ünsüz kendisinden önceki heceye, ünsüzle başlayan ekler önceki hecenin son harfine bağlanır; birleşen ikinci sözcüğün başındaki ünsüz ilk sözcüğün son ünsüzüne bağlanır. Hece biçimleri kapalı, açık, kapalı-açık ve kapalı-açık-açık olarak dört grupta toplanır ve bir sözcükte aynı olmak zorunda değildir. Sözcük yapısına göre dört hecelide 1. ve 3., beş hecelide 2. ve 4., altı ve daha çok hecelide 3. seste vurgu yapılır. İsim çekim eklerinin çoğu bir hece açar; bildirme ekleri heceye bağlanmaz. Vuruş hece içinde ünsüzün ağırlık kazanması, kafiye dize sonundaki seslerin uyumu, redif ise bu uyumu sağlayan ek…
Çözümlü mini örnek 1
«Sağlık» sözcüğünün hece biçimleri nedir?
Adım 4: Sonraki hece ünlüyle başladığı için bütün biçim kapalı-açık olarak bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
«Ağaçlıklarımız» sözcüğünde vurgu hangi seslere yapılır?
Adım 4: Buna göre lık ve rı sesleri vurgulanır.
Sık yapılan hatalar
- Heceyi ünsüzle başlatmak: Hece daima ünlüyle başlar, ünsüzle biter; ünsüzler tek başına hece oluşturamaz.
- Kapalı-açık biçimini atlamak: Sıcak-tır, ağaç-ta ve sağ-lık örneklerinde sonraki hece ünlüyle başladığı için biçim kapalı-açıktır.
- Vuruş sayısını karıştırmak: Dört hecelide 1. ve 3., beş hecelide 2. ve 4., altı ve daha çok hecelide 3. seste vurgu yapılır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Türkçe · 5. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.