Hareket Türleri ve Hareket Grafikleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bir cismin hareketini düzgün doğrusal, düzgün hızlanan, düzgün yavaşlayan veya düzgün olmayan olarak sınıflandırır.
• Konum-zaman grafiğinde eğimin hızı verdiğini, düz çizginin ise sabit hızı gösterdiğini açıklar.
• Hız-zaman grafiğinde eğimin ivmeyi, grafik altındaki alanın yer değiştirmeyi verdiğini uygulamalı olarak gösterir.
• Düzgün hızlanan ve düzgün yavaşlayan hareketlerde ortalama hız bağıntısını kullanarak yol hesaplar.
• Hareket grafiklerinden yararlanarak bir cismin belirli bir andaki hızını ve ivmesini belirler.

Anahtar fikirler

• Düzgün doğrusal harekette cisim doğru yolda sabit hızla ilerler ve ivmesi sıfırdır.
• Düzgün hızlanan ve yavaşlayan hareketlerde ivme sabittir, hız düzenli biçimde değişir.
• Düzgün olmayan harekette hızın değişimi düzenli değildir, yön sık sık değişebilir.
• Konum-zaman grafiğinde eğim hızı verir; eğim sabitse hız da sabittir.
• Hız-zaman grafiğinde eğim ivmeyi verir; yatay doğru parçası sıfır ivmeyi gösterir.
• Hız-zaman grafiğinde grafik altında kalan alan cismin yer değiştirmesini verir.

Konunun özeti

Konum-zaman grafiğinde eğim hızı, hız-zaman grafiğinde eğim ivmeyi verir. Hız-zaman grafiğinde grafik altındaki alan yer değiştirmeyi verir; sabit hızda dikdörtgen, düzgün hızlanmada üçgen şeklindedir. Düzgün hızlanma ve yavaşlamada ortalama hız ilk ve son hızın toplamının yarısıdır.

Sık yapılan hatalar

• Hız-zaman grafiğinde eğimin hızı verdiğini düşünmek Eğim bir orandır ve hızın zamana göre değişimini gösterir. Bu nedenle eğim ivmeyi verir; yanlış yorumlanırsa hız hesapları tamamen kayar.
• Grafik altındaki alanı yol olarak yorumlamak Hız-zaman grafiğinde alan yer değiştirmeyi verir. Yol ise yol-zaman grafiğinde doğrudan düşey eksende okunur; bu iki büyüklük karıştırılmamalıdır.
• Konum-zaman grafiğinde düz çizgiyi hızlanma sanmak Doğrusal bir grafik sabit eğim demektir ve hız değişmez. Hızlanma ancak çizginin eğimi zamanla büyüdüğünde söz konusu olur.

İlgili konular

• Doğadaki Temel Kuvvetler
• Temel ve Türetilmiş Nicelikler
• Skaler ve Vektörel Nicelikler
• İş, Güç ve Enerji
• Enerji Dönüşümleri ve Verim
• Isı ve Sıcaklık