Emniyet ve Yardımcı Sistemler nedir?
Motorlu Araçlar · 12. Sınıf · Konu 13
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Fren sistemlerinin görevlerini ve hidrolik çalışma ilkesini açıklar.
- Durma ve frenleme mesafesini hesaplayarak karşılaştırır.
- ABS ve stabilite sistemlerinin devreye giriş koşullarını ayırt eder.
- Fren, direksiyon ve süspansiyon bileşenlerini ölçümle değerlendirir.
- Emniyet sistemi bakımını ve arıza kaydını yürütür.
Anahtar fikirler
- Durma mesafesi hızla doğru, frenleme mesafesi hızın karesiyle orantılıdır.
- Hava ve nem içeren fren sisteminde pedal yumuşar, fren mesafesi uzar.
- ABS tekerlek kilitlenmesini önler; pedal titremesi arıza belirtisi değildir.
- Stabilite programı tekerlek tutuş farkı algıladığında devreye girer.
- Fren kuvveti sürtünme katsayısı ile normal kuvvetin çarpımıdır.
- Ampul değişimi sonrası far hizası yeniden kontrol edilmelidir.
Konunun özeti
50 km/saat hızda 1,0 saniyelik tepki süresi için durma mesafesi 13,9 m olarak hesaplanır. 30 km/saat hız, 1,5 saniye tepki süresi ve 4,0 m/s² frenleme ivmesinde durma mesafesi ile frenleme mesafesinin toplamı 21,2 m olarak bulunur. Fren kuvveti, sürtünme katsayısı ile normal kuvvetin çarpımıdır; 0,70 katsayı, 1600 kg kütle ve 9,81 m/s² yer çekimi ivmesi için fren kuvveti 10987 N olarak hesaplanır. Yola geçen dingil yükü, ölçülen kütlenin yer çekimi ivmesiyle çarpılmasıyla bulunur ve 980 kg için 9614 N olarak hesaplanır. Hidrolik basınç, kuvvetin piston alanına bölünmesiyle oluşur. ABS tekerlek kilitlenmesini önleyerek direksiyon kontrolünü korur; pedal titremesi bu çalışmanın göstergesidir…
Çözümlü mini örnek 1
Araç 50 km/saat hızla ilerlerken sürücünün tepki süresi 1,0 saniyedir. Yalnızca tepkiye bağlı durma mesafesi kaç metredir?
Adım 3: Sonuç, frenleme mesafesiyle birlikte toplam mesafe hesabında kullanılır.
Çözümlü mini örnek 2
Araç 30 km/saat hızla gidiyor. Tepki süresi 1,5 saniye ve frenleme ivmesi 4,0 m/s² olarak verilmiştir. Toplam frenleme mesafesi kaç metredir?
Adım 3: İki değer toplanarak toplam frenleme mesafesi elde edilir.
Sık yapılan hatalar
- Frenleme mesafesini hızla doğru orantılı hesaplamak: Frenleme mesafesi hızın karesiyle orantılıdır; hızın iki katına çıkması mesafeyi dörde katlar. Doğru orantı yalnızca tepkiye bağlı durma mesafesi için geçerlidir.
- Hız birimini dönüştürmemek: Hız saat cinsinden verilir, mesafe hesabında saniyedeki değer kullanılır. Saat değeri doğrudan çarpılırsa mesafe onlarca kat hatalı çıkar.
- Sıvıdaki hava veya nemi önemsememek: Hidrolik sistemde hava sıkışır ya da nem ayrışır; pedal yumuşar ve boşa gidebilir. Bu durumda frenleme mesafesi ölçülerek doğrulanmalıdır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Motorlu Araçlar · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.