Derişim Birimleri (Molarite ve ppm) nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Molarite kavramını tanımlayıp litre başına mol hesaplarını doğru yapmak
• Kütle bazlı derişim ile kütlece yüzde derişim arasındaki farkı açıklamak
• ppm ve ppb birimlerinin ne anlama geldiğini seyreltik sulu çözeltiler için yorumlamak
• Yüzde ile ppm arasındaki sabit çevrim oranını kullanarak değerleri birbirine dönüştürmek
• Seyreltme sırasında korunan büyüklüğü belirleyip stok çözeltiden istenen hacmi hesaplamak

Anahtar fikirler

• Molarite bir litre çözeltideki çözünen madde mol sayısıdır; birimi mol/L'dir ve M ile gösterilir.
• Molarite hacme dayandığı için sıcaklıktan etkilenir; sıcaklık arttıkça çözelti genleşip molarite küçülür.
• Kütlece yüzde derişimde çözelti kütlesi, çözünen ve çözücü kütlelerinin toplamıdır.
• 1 ppm, bir kilogram çözeltide bir miligram çözünen madde anlamına gelir; 1 ppm değeri 1000 ppb'ye karşılık gelir.
• Seyreltik sulu çözeltilerde 1 kg çözelti yaklaşık 1 L'ye karşılık geldiği için ppm doğrudan mg/L olarak okunur.
• Yüzde 1 değeri 10 000 ppm'e, yüzde 0,1 değeri 1000 ppm'e karşılık gelir.

Konunun özeti

Molarite bir litre çözeltideki çözünen madde mol sayısıdır ve mol/L biriminde olup M = n / V bağıntısıyla hesaplanır. Kütle bazlı derişim gram/L, kütlece yüzde derişim ise çözünen kütlesinin çözelti kütlesine oranının yüzde olarak karşılığıdır. ppm, bir kg çözeltideki mg cinsinden madde miktarıdır; seyreltik sulu çözeltilerde 1 ppm, 1 L'de 1 mg olarak okunur. Bir ppm değeri 1000 ppb'ye, yüzde 1 ise 10 000 ppm'e karşılık gelir. Seyreltmede çözünen madde miktarı korunduğu için M1 × V1 = M2 × V2 bağıntısı kullanılır ve stok çözeltiden alınacak hacim bu yolla bulunur.

Sık yapılan hatalar

• Çözelti kütlesi yerine çözücü kütlesini kullanmak: Kütlece yüzde derişimde payda, çözünen ile çözücünün toplam kütlesidir. Çözücü kütlesini payda olarak almak derişimi olduğundan yüksek gösterir.
• Hacim birimini litre olarak kullanmamak: Molarite hesabında hacim litre olmalıdır. 100 mL 0,05 L, 250 mL ise 0,25 L değerine karşılık gelir; bu dönüşüm yapılmazsa sonuç onlar katı çıkar.
• Molarite ile molaliteyi aynı saymak: Molarite çözeltinin hacmine, molalite ise çözücünün kütlesine dayanır. Bu iki büyüklük yalnızca çok seyreltik çözeltilerde birbirine yaklaşır.

İlgili konular

• Çözünme Olayının Sınıflandırılması
• Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler (Sıcaklık, Basınç ve Madde Cinsi)
• Çözeltilerin Sınıflandırılması
• Koligatif Özellikler (Kaynama Noktası Yükselmesi ve Donma Noktası Düşmesi)
• Asit ve Baz Kavramları
• Kuvvetli ve Zayıf Asit-Bazlar