Bellek Süreçleri ve Hatırlama nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Belleğin üç aşamalı işleyişini sırasıyla açıklar.
• Duyusal, kısa süreli ve uzun süreli belleği ayırt eder.
• Kodlama, depolama ve geri çağırma işlemlerini örneklerle betimler.
• Hatırlama ile tanıma arasındaki farkı kavrar.
• Unutmanın temel nedenlerini sıralar.

Anahtar fikirler

• Bilgi, duyusal belleğe ilk kez girer ve çok kısa süre barınır.
• Kısa süreli bellekte kapasite sınırlıdır ve dikkat ayrımı gerekir.
• Tekrar ve anlamlandırma bilgiyi uzun süreli belleğe taşımada etkilidir.
• Hatırlama ipuçsuz bilgiyi çağırırken tanıma seçeneklerden saptamadır.
• Unutma zamanla solma ve bilgi çatışmaları sonucuyla gerçekleşebilir.

Konunun özeti

Kodlama, depolama ve geri çağırma bu sürecin üç temel işlemidir. Uzun süreli bellek otobiyografik, anlamsal ve yordamsal bilgileri birlikte içerir. Hatırlama bilgiyi içsel olarak çağırır, tanıma ise seçenekler arasında saptamayı kolaylaştırır. Unutma zamanla solma, önceki ve sonraki bilgilerle çatışma ya da ipucuna ulaşamama nedeniyle ortaya çıkar. Bu bölümde bellek süreçlerini günlük örneklerle ele alıp hatırlama ile unutma mekanizmalarını inceledik.

Sık yapılan hatalar

• Belleği tek bir kutu sanmak: Bilgi duyusal kayıttan kademeli olarak uzun süreli belleğe geçer; belleği bölünmeyen tek bir yapı olarak görmek süreci gizler.
• Hatırlamayı tanımayla eşitlemek: Tanıma verilen seçenekler arasında doğruyu saptamak olduğundan genelde daha kolaydır; ikisini aynı güçlükte görmek yanıltır.
• Unutmayı yalnızca eksiklik saymak: Unutma bilgi çatışması, zamansal solma ya da ipucuna ulaşamama gibi süreçlerin sonucu olarak da görülebilir.

İlgili konular

• Bilişsel Gelişim ve Dil Kazanımı
• Ergenlik Dönemi ve Kimlik Gelişimi
• Öğrenme ve Koşullandırma Türleri
• Dikkat, Problem Çözme ve Yaratıcılık
• Kişilik Kuramları ve Kişilik Nitelikleri
• Tutumlar ve Sosyal Etki