Arıza İstatistikleri ve Güvenilirlik nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Arıza istatistikleriyle güvenilirlik analizinin temel kavramlarını açıklar ve aralarındaki ilişkiyi kurar.
• Arıza yoğunluğu, ortalama arıza aralığı ve ortalama onarım süresi değerlerini verilen verilerden hesaplar.
• Kullanılabilirlik oranını hesaplayarak ekipmanın çalışma performansını yorumlar.
• FMEA yönteminde risk öncelik puanını hesaplar ve yüksek puanlı arızayı gerekçesiyle önceliklendirir.
• Pareto analizi ile sık tekrarlayan arıza nedenlerini belirler ve önleyici bakım önerisi geliştirir.

Anahtar fikirler

• Arıza yoğunluğu saat cinsinden hesaplanır; gün veya vardiya cinsine çevrilirse karşılaştırmalar bozulur.
• Ortalama arıza aralığı arıza yoğunluğunun tersidir; ikisi birlikte raporlanmalıdır.
• Kullanılabilirlik oranı aralık ve onarım sürelerinin büyüklüğüne birlikte duyarlıdır.
• Pareto analizinde ilk sıradaki nedenler toplam arızaların büyük bölümünü oluşturur.
• Risk öncelik puanı yüksek olan arıza modu yatırım planında ilk sıraya alınır.
• Arıza oranının son dönemde yükselmesi yıpranma bölgesine geçildiğini gösterir.

Konunun özeti

Arıza yoğunluğu (λ) arıza sayısının çalışma süresine bölünmesiyle bulunur ve birim arıza/saattir; ortalama arıza aralığı (MTBF) bu değerin tersidir, yani MTBF = 1 ÷ λ. Örneğin 1000 saatte 10 arıza için λ = 0,01 arıza/saat, MTBF = 100 saattir. Ortalama onarım süresi (MTTR) toplam onarım süresinin arıza sayısına bölünmesiyle bulunur. Kullanılabilirlik = MTBF ÷ (MTBF + MTTR) bağıntısıyla hesaplanır; MTBF 200 saat, MTTR 5 saat iken kullanılabilirlik 200 ÷ 205 = %98 olur. Risk önceliklendirmede önem, oluşum sıklığı ve tespit zorluğu puanları çarpılarak risk öncelik puanı elde edilir (8 × 3 × 5 = 120). Pareto analizi nedenleri sıklığa göre sıralar; ilk iki neden 40 ve 25 arıza ile toplam 100…

Sık yapılan hatalar

• Ortalama arıza aralığını arıza yoğunluğu sanmak: Aralık, yoğunluğun tersidir; 0,02 arıza/saat için aralık 50 saattir, 0,02 saat değil.
• Kullanılabilirlikte paydayı yalnızca onarım süresiyle kurmak: Payda, ortalama arıza aralığı ile ortalama onarım süresinin toplamıdır; aralık ihmal edilirse sonuç gerçekçi olmaz.
• Risk öncelik puanını toplama yerine çarpma ile hesaplamamak: Üç ölçüt birbiriyle çarpılır; toplam yapılırsa yüksek tespit zorluğu taşıran arızalar sıralamada geri kalır.

İlgili konular

• Arıza Kayıtları
• Planlı Bakım
• İş Emri ve Servis Süreci
• Tedarikçi ve Malzeme Yönetimi
• Eğitim ve Yetkinlik Yönetimi
• Bakım ve Onarım Maliyet Analizi