Aritmetik ve Geometrik Diziler nedir?
Matematik · AYT · Konu 9
Tahmini okuma süresi: 6 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Bir sayı örüntüsünün aritmetik mi geometrik mi olduğunu belirler.
- Aritmetik dizinin genel terimini ve ilk n teriminin toplamını hesaplar.
- Geometrik dizinin genel terimini ve toplamını hesaplar.
- Verilmeyen bir terimi ya da terim numarasını bağıntı kurarak bulur.
- Ortak çarpanın mutlak değerinin birden küçük olma koşulunu yorumlar.
Anahtar fikirler
- Dizi türünü belirleyen şey terimler arası farkın ya da oranın sabit olup olmadığıdır.
- Genel terimde kullanılan (n − 1) ifadesi adım sayısıdır; terim numarasının kendisi değildir.
- Aritmetik toplam, terim sayısı ile ilk ve son terimin toplamının yarısının çarpımıdır.
- Geometrik toplamın sonsuz değeri ancak q'nun mutlak değeri 1'den küçükse vardır.
- Ortak çarpan negatifse işaretler dönüşümlü değişir; çözümü belirlemek için soru koşulu okunmalıdır.
- Tek indeksli terimler seçildiğinde yeni dizinin ortak farkı iki katına çıkar, çift indekslilerde ise yeni ortak farkın ilk terimi ikinci terim olur.
Konunun özeti
Aritmetik dizilerde sabit olan ortak farktır; genel terim an = a1 + (n − 1) · d, toplam Sn = n · (a1 + an) ÷ 2 ile bulunur ve orta terim iki terimin ortalamasıdır. Geometrik dizilerde sabit olan ortak çarpandır; terimler kademeli çarpılarak ilerler, sonsuz toplam yalnızca çarpanın mutlak değeri 1'den küçükken vardır ve orta terim iki terimin çarpımının kareköküdür.
Çözümlü mini örnek 1
Aritmetik bir dizinin üçüncü terimi 11, yedinci terimi 23 ise ortak farkı kaçtır?
Adım 3: Değer farkini adım sayısına böl: 12 ÷ 4 = 3, yani d = 3.
Çözümlü mini örnek 2
İlk terimi 6, ortak farkı 7 olan bir aritmetik dizide 76 kaçıncı terimdir?
Adım 4: Bir eksi değeri geri ekle: n = 11.
Sık yapılan hatalar
- Ortak çarpanı terimler arası farkla karıştırmak: Geometrik dizide sabit olan değer fark değil, orandır; üç terimli örneklerde oranları tek tek kontrol etmek gerekir.
- Genel terimde (n − 1) yerine n yazmak: Bu hata bütün terimleri bir adım kaydırır ve toplam sonucunu da değiştirir.
- Toplam bağıntısındaki ikiye bölmeyi atlamak: Aritmetik toplamda n · (a1 + an) ifadesi mutlaka ikiye bölünmelidir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Matematik · AYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.