Konu Anlatımı
Prepositions of Place: Telling Exactly Where Something Is
Yer bildiren edatlar iki ayrı işi yapar. Konum edatları bir nesnenin bulunduğu yeri söyler: in the box, on the table, at the door, beside the window, between the two banks, among the students. Hareket edatları ise yönü ve geçiş rotasını bildirir: go into the room, put it on the shelf, walk out of the building, jump off the wall. Türkçedeki "-de/-da" edatı bu iki görevi tek başına karşılar; İngilizcede ise ayrım çok keskindir ve günlük hayatta en sık karıştırılan nokta burasıdır.
Doğru edatı seçmeyi sağlayan üç soru vardır. Birincisi biçim sorusudur: nesne tek bir nokta mı (at), bir yüzey mi (on), bir hacim mi (in)? İkincisi hareketin sonu sorusudur: hareket bir yüzeye mi varıyor (onto), içeri mi giriyor (into), yoksa yüzeyden ayrılıyor mu (off)? Üçüncüsü sayı sorusudur: edattan sonra iki isim geliyorsa ve aralarında "and" varsa "between", topluluk adı geliyorsa "among" düşünülür. Bu üç soruyu her seçenek üzerinde uygulamak, uzun cümlelerde bile hız kazandırır.
Before You Start: Point, Surface and Volume
İngilizcede en üç temel edatın iş bölümü nettir. "at" bir noktayı gösterir ve nokta küçük olduğu için o noktanın adı ya da genel bir yer adı getirir: at the door, at the station, at school, at home. "on" bir yüzeyi gösterir: on the table, on the wall, on the bus, on page ten. "in" bir hacmi veya sınırlı bir alanı gösterir: in the box, in the room, in Ankara, in the north of the country. Bu üçlü, Türkçedeki "-de/-da" gibi davranır ama içlerine daha uzun ifadeler kabul eder.
Bu derste temel at / on / in üçlüsünü tekrar etmeyiz; o ayrım daha önce işlendi. Buradaki asıl iş, bu üç edatın etrafına kurulan uzun ifadelerdir: in front of, next to, at the back of, in the middle of, on top of, at the foot of. Bu uzun ifadelerin çoğu isimden önce "the" almaz ya da almak zorunda değildir; buna karşılık "the middle of", "the back of" gibi gruplarda the sabittir. Edatın arkasına gelen ismin tekil veya çoğul olması da ifadenin doğallığını etkiler.
Position Prepositions and Their Meanings
in front of, behind, beside ve next to dört temel ilişkiyi kurar. in front of bir kişinin veya bir binanın ön tarafını, behind arka tarafını, beside ve next to ise yanyana bulunma durumunu anlatır. beside ile next to birbirinin yerine kullanılabilir; "besides" ise bambaşka bir sözcüktür ve "ayrıca, bunun yanı sıra" anlamı verir.
İki isim varsa between, topluluk varsa among kullanılır. "between the bank and the post office" cümlesinde edat iki ayrı ismi birleştirir ve aralarındaki "and" bağlacını da üstlenir. "among the students", "among the books on the shelf" ifadelerinde ise edat, üç veya daha fazla ögeden oluşan bir topluluğun içini gösterir.
Dikey yönde above / over ve under / below çiftleri kullanılır. above yalnızca daha yüksek bir düzeyi belirtir; over ise doğrudan üstte olmayı, hatta örtmeyi ima edebilir. Alt tarafta under doğrudan altını, below ise daha aşağıdaki düzeyi gösterir. Aynı mantıkla beneath ve underneath, under ile aynı işi görür.
Hareket edatı yolun sonunu söyler: to, into, onto, out of, off. to yöne gider (go to school), into hacmin içine girer (walk into the room), onto bir yüzeye çıkar (climb onto the roof), out of içeriden dışarıya çıkar (walk out of the room), off ise yüzeyden ayrılır (jump off the wall). Bu beşliyi karıştırmak konunun en sık hatasıdır.
Yerleşik ifadeler bir bütün olarak öğrenilir. at home, at work, at school, at the office, in bed, in hospital, on the bus, in the car, on foot, by bus, by train, by bike gibi birleşimlerde edat, bulunulan yerden çok kullanım biçimini anlatır; parçalarına ayrılıp değiştirilemezler.
Position and Movement Prepositions Side by Side
Aşağıdaki tablo aynı kavramın konum ve hareket tarafını yan yana koyar. Sol sütun "durduğu yer", sağ sütun "gittiği yer" sorusuna karşılık gelir; aradaki farkı okuyunca aynı kavramın iki yüzü netleşir.
| İlişki | Konumda | Harekette | Ayrı eden nokta | Örnek |
|---|
| Yüzey | on the shelf | onto the shelf | Hareket yüzeyin üstüne biter | The book is on the shelf. |
| Hacim | in the box | into the box | Hareket içeri yönelir | The keys are in the box. |
| Yüzeyden ayrılma | on the wall | off the wall | Yön dışarı doğrudur | The cat jumped off the wall. |
| İki nesne arası | between the desks | between the desks | Sayı ikidir | He sits between two classmates. |
| Topluluk içi | among the books | among the books | Sayı üç veya daha çoktur | She lost her key among the books. |
| Yatay çizgi | along the wall | along the wall | Hat boyunca ilerleme vardır | They walked along the canal. |
How to Pick the Right Place Preposition
Adım 1 — Cümlenin yer mi hareket mi bildirdiğini ayır. "The keys are in the bag" bir konum bildirir, "She puts the keys in the bag" bir hareket bildirir. Konumda in/on/at, harekette ise to/into/onto arar.
Adım 2 — Biçim sorusunu sor: nokta, yüzey, hacim mi? Kapı kolu nokta örneğidir (at the door), tabla yüzey örneğidir (on the table), dolap içi hacim örneğidir (in the cupboard). Bu üçünden birini seçtikten sonra uzun ifadeye geçilebilir.
Adım 3 — Sayı sorusunu sor: iki isim mi, topluluk mu? "between the two banks" derinde iki isim vardır ve aralarında and bulunur. "among the trees" derinde topluluk vardır. İkinci biçimde "and" kullanılmaz.
Adım 4 — Anlam çiftini denetle. over mı above mı? "over the table" masanın tam üstünü, "above the table" yalnızca daha yüksek bir düzeyi anlatır. under mı below mu? "under the bed" doğrudan altını, "below the window" daha aşağısını gösterir.
Place Preposition Mistakes and How to Repair Them
Yer edatı hataları üç grupta toplanır: eksik bağlaç, konumla hareket kelimesini karıştırmak ve iki anlamlı çiftlerden yanlış olanı seçmek. Aşağıdaki maddeler her grubun tipik örneğini ve düzeltmesini gösterir.
- Uzun ifadede bağlaç eksik bırakmak: "in front the door", "beside of the river" ve "behind of the wall" biçimleri İngilizcede kurulmaz. in front, beside ve behind bir edattır ve kendinden sonraki isme bağlaç olmadan gelemez; doğru biçimler sırasıyla "in front of the door", "beside the river" ve "behind the wall" olur.
- Konum cümlesine hareket edatı koymak: "The milk is into the fridge." cümlesi geçersizdir, çünkü cümle bir konumu anlatır. Konum için in kullanılır; into yalnızca "Put the milk into the fridge" gibi hareket bildiren bir cümlede gelir.
- İki isim arasında among kullanmak: "The pharmacy is among the bank and the school" cümlesi iki ayrı noktayı birleştirdiği için doğru biçimi between alır. among, "among the three shops" gibi en az üç ögeden oluşan bir bütünün içini gösterir.
- over ile above birbirine karıştırmak: Doğru sıralama "above the bridge" (köprünün daha yükseğinde) ve "over the bridge" (köprünün tam üstünde, gerekirse örtüp geçerek) şeklindedir. Aynı ayrım above ile over, below ile under arasında da geçerlidir ve sınavda ikisi birlikte sorulur.
- beside ile besides karıştırmak: beside yalnızca yer bildirir ("Sit beside me"). besides ise "bunun yanı sıra" anlamı taşıyan bir bağlaçtır ("Besides English, she speaks German"). İkisi yazılış bakımından benzediği için karıştırılması sık bir konu sınavı tuzağıdır.
Summary
Konum edatı sabit bir yeri, hareket edatı ise bir geçişi anlatır; ikisi aynı cümlede birlikte kullanılabilir. Konum tarafında nokta için at, yüzey için on, hacim için in kullanılır; bunların etrafına in front of, beside, next to, between, among, opposite, above, below, over, under, on top of, at the back of ve in the middle of gibi uzun ifadeler kurulur. İki ayrı isim birleştiriliyorsa between, topluluk gösteriliyorsa among seçilir. Hareket tarafında to yöne, into hacme, onto yüzeye, out of dışarıya, off ise yüzeyden ayrılmaya götürür; through bir boşluktan, across bir yüzeyi aşarak, past bir noktanın yanından, along ise bir hat boyunca ilerlemeyi anlatır. at home, in bed, on foot ve by bus gibi yerleşik birleşimler bütün olarak öğrenilir ve parçalarına ayrılmaz.
Önce üç sütunlu bir tablo hazırla: sol sütuna konum biçimi (in / on / at), ortaya hareket biçimi (to / into / onto / out of / off), sağa ise anlamını yaz. Aynı kavram için birer örnek doldur: masanın üstünde bulunmak ve masanın üstüne koymak. İkinci adımda between ile among arasındaki farkı üçer cümleyle göster; ikisinde de isim sayısını ve "and" bağlacının olup olmadığını yaz. Üçüncü adımda bir apartman planı çiz ve içindeki eşyalar için uygun edatları yerleştir: yatağın ucunda, divanın arkasında, pencerenin yanında, dolabın içinde. Son olarak over, above, under ve below çiftlerini tek cümleyle birbirinden ayırdığını kendi cümlenle anlat.
Ne Öğreneceğiz
Prepositions of place describe where a person, an object or an action is located and how a movement is directed. This topic separates static position prepositions such as in, on, at, beside, between and among from movement prepositions such as to, into, onto, out of and off, and it clarifies the meaning difference between over and above, under and below, and beside and besides, together with the fixed location phrases used in everyday English. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Choose the correct position preposition for a point, a surface or a volume.
- Explain the difference between between (two items) and among (a group of more than two).
- Use position prepositions such as in front of, beside, next to, opposite and behind correctly.
- Tell apart the pairs over and above, under and below, beside and besides.
- Follow a movement from one place to another with to, into, onto, out of and off.
- Use the fixed location phrases at home, in bed, on foot and by bus in a sentence.
- Find and repair the most common preposition mistakes in a short description.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- İngilizcede at nokta, on yüzey, in hacim için kullanılır; bu üçlü Türkçedeki "-de/-da" edatının karşılığıdır ve diğer bütün yer edatları bunun üzerine kurulur.
- İki ayrı isim "and" ile bağlandığında between kullanılır; between bu bağlacı da üstlenir. Üç veya daha fazla ögeden oluşan bir bütün söz konusuysa among seçilir.
- Konum cümlesinde in, on, at kullanılır; into, onto, to ve out of yalnızca bir hareketin sonucunu anlatan cümlelerde yer alır.
- over doğrudan üstte olmayı, above ise yalnızca daha yüksek bir düzeyi gösterir; under doğrudan altı, below daha aşağıdaki düzeyi anlatır.
- beside ve next to yanyana olmayı, near ise yakın ancak bitişik olmayı belirtir; besides ise "ayrıca" anlamında bir bağlaçtır ve konum bildirmez.
- through bir boşluktan veya bir çizginin içinden geçmeyi, across ise bir yüzeyi aşarak karşı tarafa geçmeyi anlatır; past ise bir noktanın yanından geçerken kullanılır.
- at home, at work, in bed, in hospital, on foot ve by bus gibi ifadeler kalıplaşmıştır; edatı değiştirmek anlamı değiştirir.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Complete the sentence: The small pharmacy is ____ the bank and the post office.
- Two separate places are named in the sentence.
- A preposition that joins two items is used.
- That preposition is between, which also replaces the word and.
Sonuç/cevap: The small pharmacy is between the bank and the post office.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: Complete the sentence: The nurse told him that he had to stay ____ for three days.
- Staying in a place for medical treatment is described with a fixed expression.
- The fixed expression in English uses the preposition in with hospital.
- No other preposition replaces in in this established combination.
Sonuç/cevap: The nurse told him that he had to stay in hospital for three days.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Example 1: Between with Two Named Places konusunun adımları:
- Two separate places are named in the sentence.
- A preposition that joins two items is used.
- That preposition is between, which also replaces the word and.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| İngilizcede at nokta, on yüzey, in hacim | İngilizcede at nokta, on yüzey, in hacim için kullanılır; bu üçlü Türkçedeki "-de/-da" edatının karşılığıdır ve diğer bütün yer edatları bunun üzerine kurulur. |
| İki ayrı isim "and" ile bağlandığında be | İki ayrı isim "and" ile bağlandığında between kullanılır; between bu bağlacı da üstlenir. Üç veya daha fazla ögeden oluşan bir bütün söz konusuysa among seçilir. |
| Konum cümlesinde in, on, at kullanılır; | Konum cümlesinde in, on, at kullanılır; into, onto, to ve out of yalnızca bir hareketin sonucunu anlatan cümlelerde yer alır. |
| over doğrudan üstte olmayı, above ise ya | over doğrudan üstte olmayı, above ise yalnızca daha yüksek bir düzeyi gösterir; under doğrudan altı, below daha aşağıdaki düzeyi anlatır. |
| beside ve next to yanyana olmayı, near i | beside ve next to yanyana olmayı, near ise yakın ancak bitişik olmayı belirtir; besides ise "ayrıca" anlamında bir bağlaçtır ve konum bildirmez. |
| through bir boşluktan veya bir çizginin | through bir boşluktan veya bir çizginin içinden geçmeyi, across ise bir yüzeyi aşarak karşı tarafa geçmeyi anlatır; past ise bir noktanın yanından geçerken kullanılır. |
| at home, at work, in bed, in hospital, o | at home, at work, in bed, in hospital, on foot ve by bus gibi ifadeler kalıplaşmıştır; edatı değiştirmek anlamı değiştirir. |
Sık Yapılan Hatalar
Uzun ifadede bağlaç eksik bırakmak: "in front the door", "beside of the river" ve "behind of the wall" biçimleri İngilizcede kurulmaz. in front, beside ve behind bir edattır ve kendinden sonraki isme bağlaç olmadan gelemez; doğru biçimler sırasıyla "in front of the door", "beside the river" ve "behind the wall" olur.
Konum cümlesine hareket edatı koymak: "The milk is into the fridge." cümlesi geçersizdir, çünkü cümle bir konumu anlatır. Konum için in kullanılır; into yalnızca "Put the milk into the fridge" gibi hareket bildiren bir cümlede gelir.
İki isim arasında among kullanmak: "The pharmacy is among the bank and the school" cümlesi iki ayrı noktayı birleştirdiği için doğru biçimi between alır. among, "among the three shops" gibi en az üç ögeden oluşan bir bütünün içini gösterir.
over ile above birbirine karıştırmak: Doğru sıralama "above the bridge" (köprünün daha yükseğinde) ve "over the bridge" (köprünün tam üstünde, gerekirse örtüp geçerek) şeklindedir. Aynı ayrım above ile over, below ile under arasında da geçerlidir ve sınavda ikisi birlikte sorulur.
beside ile besides karıştırmak: beside yalnızca yer bildirir ("Sit beside me"). besides ise "bunun yanı sıra" anlamı taşıyan bir bağlaçtır ("Besides English, she speaks German"). İkisi yazılış bakımından benzediği için karıştırılması sık bir konu sınavı tuzağıdır.
Özet
Konum edatı sabit bir yeri, hareket edatı ise bir geçişi anlatır; ikisi aynı cümlede birlikte kullanılabilir. Konum tarafında nokta için at, yüzey için on, hacim için in kullanılır; bunların etrafına in front of, beside, next to, between, among, opposite, above, below, over, under, on top of, at the back of ve in the middle of gibi uzun ifadeler kurulur. İki ayrı isim birleştiriliyorsa between, topluluk gösteriliyorsa among seçilir. Hareket tarafında to yöne, into hacme, onto yüzeye, out of dışarıya, off ise yüzeyden ayrılmaya götürür; through bir boşluktan, across bir yüzeyi aşarak, past bir noktanın yanından, along ise bir hat boyunca ilerlemeyi anlatır. at home, in bed, on foot ve by bus gibi yerleşik birleşimler bütün olarak öğrenilir ve parçalarına ayrılmaz.
Kendini Dene
Soru: Aynı odada iki farklı nesnenin konumunu anlatan dört cümle yazınız ve her cümlede kullandığınız edatın neden o nesneyi seçtiğini açıklayınız. Cümlelerden birinde mutlaka between ile among farkı üzerinde durunuz.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Dört cümlenin yazıldığı ve her birinin dilbilgisel olarak kurulduğu değerlendirilir (8 puan). En az iki cümlede farklı edat türleri kullanıldığı görülür: konum, yön, iki öge arası, topluluk veya dikey konum (7 puan). between ile among farkının açıklandığı ve "and" bağlacının yalnızca between biçiminde geçtiği belirtilir (6 puan). Her edat seçiminin nesnenin biçimi ya da sayısıyla gerekçelendirildiği yazılır (4 puan). Toplam 25 puan.