Gerunds and Infinitives

Konu Anlatımı

Why English Has Two Ways of Turning a Verb into Something Else

İngilizcede bir fiili isim yapmanın iki yolu vardır ve bu iki yolun adı sınavda sık karıştırılır. Birinci yol -ing biçimidir: swim fiilinden swimming, read fiilinden reading, run fiilinden running doğan bu biçim Türkçedeki "-ma, -me, -iş" eklerinin karşılığıdır. İkinci yol to infinitive biçimidir: to swim, to read, to run. Türkçede "-meyi/-meyi düşünmek" anlamını "-mek" fiili üstlenirken İngilizcede bu işi bir üst fiil yapar. Bu yüzden Türkçeden birebir çeviri yapmak çoğu zaman dilbilgisel olarak bozuk bir cümle üretir.

Hangi biçimin seçileceği tek bir kurala bağlı değildir, çünkü İngilizcede seçimi yapan şey fiilin kendisidir. Bazı fiiller yalnızca -ing biçimini kabul eder (enjoy, avoid, mind, suggest), bazıları yalnızca to infinitive'i (want, hope, decide, promise). Bir de altı fiil vardır ki bunlar ikisini birden kabul eder ama anlamı kökten kök değiştirir: stop, remember, forget, try, regret ve mean. Bu altılıyı öğrenmek, konunun en kazançlı bölümüdür çünkü sınavda gelen soruların çoğu tam olarak bu ayrımı ölçer.

Üçüncü bir katman daha var: edatlar. By, without, instead of, after ve before gibi edatlardan sonra gelen fiil İngilizcede her zaman -ing biçimine girer. Bu kural tek istisnasız bir kuraldır ve sınavda boşluk doldurma sorusu olarak sık sık karşınıza çıkar. Buna karşılık bazı kalıplarda to görünür ama infinitive değildir: look forward to, be used to, object to gibi kalıplarda to bir edattır ve fiili -ing biçimine zorlar. Bu üç katmanı (üst fiil, altı fiil, edat) birlikte düşünmek, konuyu tek bir tablodan çözülebilir hâle getirir.

Before You Start: Verbs as Nouns and the Two Shapes

İngilizce fiil üç yerde isim gibi davranabilir. Birincisi özne olmak: "Having breakfast is easy." cümlesinde having breakfast bir eylem adıdır ve cümlenin konusudur. İkincisi nesne olmak: "I enjoy reading." cümlesinde reading nesnedir. Üçüncüsü ise özne tamamlayıcısı olmak: "My hobby is painting." Bu üç görevin hepsinde eylem adı -ing biçimiyle kurulur ve fiilin sonuna edat (the, a, my) eklenebilir. Cümle özne olarak başladığı için fiil tekil biçimde kalır: "Having breakfast IS easy."

to biçimi de isim görevi görebilir ama önünde mutlaka bir üst fiil bulunur: "I want to go home." Buradaki "to go" bir nesnedir ve "want" onu yönetir. Bu yüzden "to" biçimi tek başına bir cümlenin öznesi olamaz: "To go home is easy" denmez, "Going home is easy" denir. Aynı şekilde "I want that I go home" denmez. Bu gözlem, sınavda "cümleyi düzelt" türü sorularda hangi yapının özne tarafına gelemeyeceğini anında göstermenizi sağlar.

Seven Rules That Decide the Form of the Verb

Üst fiil -ing bekliyorsa fiilin -ing biçimi gelir. Bu grupta enjoy, finish, avoid, mind, suggest, recommend, consider, imagine, risk, miss, keep, practise, admit, deny, escape, delay ve postpone vardır. Örnekler: "She enjoys painting.", "He admitted cheating.", "We delayed leaving the hotel." Burada bir kural yoktur; sözlük bu fiilleri yalnız -ing biçimiyle kaydeder.

Üst fiil to infinitive bekliyorsa to + yalın fiil gelir. Want, hope, decide, plan, agree, refuse, offer, manage, promise, learn, choose, expect, afford ve fail bu gruptadır. Ayrıca would like ve would prefer kalıpları da to infinitive ister: "I would like to book a table." Burada to bir ek gibi fiilin önüne yapışır ve zamana bağlı değildir.

Altı fiil ikisini birden kabul eder ama anlam değiştirir. stop doing = bir eylemi bırakmak; stop to do = bir eyleme ara verip başka bir eylemi yapmak. remember doing = geçmişte yapılmış bir eylemi hatırlamak; remember to do = yapılması gereken bir eylemi hatırlamak üzere olmak. forget, try, regret ve mean fiilleri de aynı mantığı paylaşır. Bu ayrımı bilmek, konunun sorularını tek başına çözer.

Edat + V-ing kuralı tartışmasızdır. by studying hard, without saying anything, instead of waiting, before leaving, after having finished gibi öbeklerde fiil daima -ing biçimindedir. Bu kural Türkçedeki "-arak, -madan, -meden" ekleriyle kısmen örtüşür; fark, İngilizcede edatın ayrı bir kelime olarak yazılmasıdır.

Perfect gerund iki eylemi sıraya koyar. Yapı having + V3 biçimindedir: "After having finished the project, she went home." Birinci eylem ikincisinden önce bitmiştir ama ikisi de geçmişte gerçekleşmiştir. Türkçedeki "-dıktan sonra" anlamına karşılık gelir. Aynı biçim for + V2 ve with + V2 öbeklerinde de karşımıza çıkar.

Which Form Follows Which Verb

Tablo üç sütunlu bir karar tablosudur: solda üst fiil, ortada kabul ettiği biçim, sağda örnek cümle. Şıklarda üst fiilin adını görüp hemen orta sütuna bakmak, uzun seçenekleri tek hamlede elemek için en hızlı yoldur.

How to Solve a Form Choice Question Step by Step

Adım 1 — Boşluğun hemen solundaki sözcüğü bul. Bu sözcük üst fiildir ve seçimi o belirler. Boşluğun solunda fiil yoksa edat kuralını uygula; solda "to" görünüyorsa önce bunun edat mı yoksa infinitive eki mi olduğunu sor.

Adım 2 — Üst fiili listede ara. Üst fiil üç listeden birindeyse karar hazırdır. Listede yoksa cümledeki zaman ve anlam sinyaline bak; örneğin "would rather" ve "had better" her zaman çıplak infinitive ister.

Adım 3 — Altı özel fiilden biriyse zamanı sor. Bu fiillerde biçim seçimi rastgele değildir: cümlenin anlatıp anlatmadığı olay sıralamayı belirler. Geçmişte olmuş bir eylem -ing biçimine, henüz yapılmamış bir eylem to biçimine gider.

Adım 4 — Özneyi denetle. Cümle özne olarak -ing biçimiyle başlıyorsa fiil tekil kalır. Bu kontrol, "having breakfast are easy" gibi hataların fark edilmesini sağlar.

Mistakes That Cost Marks in This Topic

Bu konudaki hatalar neredeyse hep aynı üç kapıdan geçer: üst fiille biçim arasındaki uyumsuzluk, edatın arkasına gelen fiilin biçimi ve altı özel fiildeki zaman ayrımı. Aşağıdaki maddeler bu üç kapının tipik örneklerini ve doğru karşılıklarını gösterir.

• Suggest, recommend ve advise fiiline to eklemek: "She suggested to call the bank." biçiminde bir yapı İngilizcede bulunmaz. Bu fiiller ya -ing biçimini ya da that + özne + fiil yapısını kabul eder. Doğru karşılıklar "She suggested calling the bank." ve "She suggested that I call the bank." biçimlerindedir.
• Kalıptaki to yi edat sanmak: "I am used to get up at six." cümlesindeki to bir infinitive eği değil edattır; edattan sonra gelen fiil -ing biçimine girmelidir. Aynı kural look forward to ve object to kalıplarında da geçerlidir.
• Stop fiilinde iki biçimin anlamını karıştırmak: "He stopped smoking." cümlesi sigarayı bıraktığını anlatır ve süreklilik bitmiştir. "He stopped to smoke." cümlesi ise bir işi bırakıp sigara içmek için ara verdiğini bildirir. Aynı fiil, iki farklı zaman düzeni kurar.
• Perfect gerund yerine yalın V3 kullanmak: "After finish the report, she left." yerine "After having finished the report, she left." denir. Having olmadan önceki eylemin önce tamamlandığı bağlantısı kurulamaz ve cümle bir iki cümleciğe ayrılmış gibi görünür.
• Would rather sonrasına to eklemek: "I would rather to stay at home." yerine "I would rather stay at home." denir. Would like ve would prefer kalıplarında ise to infinitive beklenir; bu ayrım iki kalıbın tek farkıdır.

Key Points

Biçimi seçen şey üst fiildir; seçilen biçim anlamı da belirler. Enjoy, avoid, mind, suggest, finish, risk, consider gibi fiiller -ing biçimini ister. Want, hope, decide, plan, promise, offer, refuse gibi fiiller to infinitive ister. Stop, remember, forget, try, regret ve mean hem -ing hem to biçimini kabul eder; bu altılıda biçim seçimi anlamın zamanını belirler. Edatlardan sonra gelen fiil daima -ing biçimindedir ve look forward to, be used to, object to kalıplarındaki to bir edattır. Özne olan eylem -ing biçiminde kurulur ve fiil tekil kalır. Önceki eylemin tamamlanmış olduğunu anlatmak için having + V3 biçimi kullanılır.

Kendi kendine dene: Önce iki liste yap — birine yalnızca -ing bekleyen on fiil, diğerine yalnızca to infinitive bekleyen on fiil yaz. Sonra altı özel fiilin her biri için ikişer cümle kur ve iki cümlenin anlam farkını tek cümleyle açıkla. Üçüncü adımda bir edat tablosu hazırla: by, without, instead of, after, before, on, at ve for için birer örnek yaz. Dördüncü adımda zarf cümleciği kurmanın zorluğunu anla: "the board without bending it" ve "boarding the plane" cümlelerinden hangisinin gerçek bir eylem adı olduğunu gerekçesiyle belirt. Son olarak bir sayfa metni alıp içindeki her fiilin -ing mi to infinitive mi aldığını altı çizgiyle işaretle ve gerekçesini yanına yaz.