- Adım 1: Tablodaki en çok ve en az değerler bulunur.
- Adım 2: En çok ile en az arasındaki fark hesaplanır.
- Adım 3: Sonuç yazılır ve bu sonuca dayanarak bir karar verilir.
Cevap: En çok ve en az değerler bulunur, fark hesaplanır, sonuç yazılarak karar verilir.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
İki örneği birlikte adım adım çözelim.
Cevap: Anket yöntemi uygundur.
Örnek 2: Tablodan En Çok ve En Azı Bulma
Örnek veri tablosunda hikaye 12, roman 8, bilim 5 olarak yazılmıştır. En çok ve en az okunan türler hangileridir?
- Adım 1: En çok olan değer, tablodaki en büyük sayıdır.
- Adım 2: Değerler karşılaştırılır: 8, 12 ve 5.
- Adım 3: En büyük 12 hikaye, en küçük 5 bilim olduğu için sonuç bulunur.
Cevap: En çok hikaye, en az bilim okunmuştur.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Veri | toplanan sayı ya da gözlem kaydıdır | Alıştırma amaçlı hazırlanmış tabloların başlığına örnek veri yazılır. |
| Veri toplama yöntemleri | sayaç, anket, gözlem, tablo | Alıştırma amaçlı hazırlanmış tabloların başlığına örnek veri yazılır. |
| En çok | tablodaki en büyük sayı | |
| En az | tablodaki en küçük sayı | |
| En çok ile en az arasındaki fark | büyük sayıdan küçük sayının çıkarılması | |
| Araştırma adımları | soru belirle, veri topla, tablo yap, sonucu yaz, karar ver | Alıştırma için hazırlanan sayıların başlığına örnek veri yazılır, aksi hâlde veri gerçekmiş gibi algılanır. |
Ölçü ve Birimler
Bu derste geçen sayıları, ölçüleri ve birimleri tabloyla görelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Alıştırma amaçlı hazırlanmış tabloların başlığına örnek veri yazılır. | Sınıf kütüphanesinde en çok hangi kitap türünün okunduğu öğrenilmek isteniyor. Hangi yöntem uygundur? |
| Sütun grafikte en yüksek sütun en çok, en alçak sütun en az değeri gösterir. | Örnek veri tablosunda hikaye 12, roman 8, bilim 5 olarak yazılmıştır. En çok ve en az okunan türler hangileridir? |
| Tek bir kişinin fikri veri sayılmaz, birden çok kayıt toplanmalıdır. | Örnek veride en çok değer 12, en az değer 5 olarak verilmiştir. Bu iki değer arasındaki fark kaçtır? |
| Veri toplama yöntemi araştırmanın amacına göre seçilir. | Örnek veriye göre bir okul kütüphanesinde hangi türe daha çok yer ayrılmalıdır, neden? |
Sık Yapılan Hatalar
- Örnek veriyi gerçek araştırma gibi sunmak: Alıştırma için hazırlanan sayıların başlığına örnek veri yazılır, aksi hâlde veri gerçekmiş gibi algılanır.
- Grafikte sütun yüksekliğini ölçmeyi atlamak: En çok değer, sütunun en yüksek olduğu yerdeki sayıdır; bakışla değil sayısal değer okunarak bulunur.
- Tek kişinin fikrini veri saymak: Karar için birden çok kaydın toplanması gerekir, tek kişinin görüşü yeterli veri değildir.
- En çok ile en azı ters yorumlamak: En çok olan en büyük sayıya karşılık gelir, küçük sayı en çok değeri göstermez.
İpuçları
- Tabloyu okurken en büyük ve en küçük sayıyı hemen işaretle, karşılaştırma böyle hızlı olur.
- Araştırma sorusunu kısa ve ölçülebilir biçimde yaz; hangi türün daha çok okunduğu gibi bir cümle iyi örnektir.
- Örnek veriyle çalıştığını belirtmek için tablo başlığına örnek veri ibaresini ekle.
- Karar vermeden önce en çok ve en az değerleri yan yana yazarak karşılaştır.
Özet
Veri, bir konuyu öğrenmek için toplanan sayılardır ve düzenli hâle getirildiğinde veri tablosunu oluşturur. Veri sayaç, anket, gözlem ve tablo yöntemleriyle toplanır. Tablo ya da sütun grafikte en çok olan en büyük, en az olan en küçük değerdir ve aralarındaki fark çıkarma ile bulunur. Karar vermeden önce en çok ve en az değerler karşılaştırılır. Alıştırma için hazırlanan tabloların başlığına örnek veri ibaresi yazılır. Araştırma sırası soru belirleme, veri toplama, tablo hazırlama, sonucu yazma ve karar vermedir.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.
- Alıştırma amaçlı hazırlanmış tabloların başlığına örnek veri yazılır. — doğru mu?
- Sütun grafikte en yüksek sütun en çok, en alçak sütun en az değeri gösterir. — doğru mu?
- Tek bir kişinin fikri veri sayılmaz, birden çok kayıt toplanmalıdır. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. Veri: toplanan sayı ya da gözlem kaydıdır 2) Doğru. Veri toplama yöntemleri: sayaç, anket, gözlem, tablo 3) Doğru. En çok = tablodaki en büyük sayı
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:
- Ölçme Ölçme, uzunluk, kütle, hacim ve süre için farklı birimler ve araçlar gerektirir.
- Veri ve Grafikler Veri, soru-sorgulama, gözlem ve ölçme yoluyla toplanır, çetele ile kaydedilip sıklık tablosunda özetlenir.
- Problemleri Çözme Sözlü problem çözmek, okuma, ayırma, hesaplama ve denetim adımlarından oluşan sistematik bir yöntemdir.