Sesli Okuma ve Anlama

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Sesli okurken sözcükleri düzgün ve anlaşılır söylerim.
• Okuduğum metnin ana konusunu söylerim.
• Sesli okurken uygun ton ve hızı kullanırım.
• Metinde geçen bilinmeyen sözcüğün anlamını bulurum.
• Okuma bittikten sonra metne düşünerek cevap veririm.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Sunum ve Sözlü İletişim konusunu bilmen gerekir. Sunum, hazırlanan bir konunun dinleyenlere düzenli anlatılmasıdır ve giriş, gelişme, sonuç bölümlerinden oluşur.

• Sunumun amacını ve bölümlerini açıklar.
• Sunum konusu seçer ve kısa notlar hazırlar.
• Sunumda ses tonu, yavaş konuşma ve göz temasını kullanır.

Sesli Okuma Nedir?

Sesli okuma, okunan metnin sözcüklerini yüksek sesle ve düzgün söylemektir. Amaç, metni duyan herkesin anlayabileceği biçimde okumaktır.

Okuma sırasında noktalama işaretlerine uyulur. Cümlenin sonunda nokta varsa okuma orada durulur. Soru işareti varsa ses tonu biraz yükselir.

Anlamak Ne Demektir?

Anlama, okunan metnin ne anlama geldiğini bilmektir. Metin bir kez okunup geçilmez. Okuma bittikten sonra metin düşünülür ve ana konu bulunur.

Bilinmeyen sözcüğün anlamı, cümlenin içindeki öteki sözcüklerle karşılaştırılarak bulunur. Bu çalışma anlamayı güçlendirir.

Sesli Okurken Nelere Dikkat Ederiz?

• Gözün her satırın sonuna kadar getirilmesi gerekir.
• Önemli sözcükler vurgulanır, yavaş ve belirgin söylenir.
• Satır sonlarında kısaca durulur ve nefes alınır.
• Başkasının dikkatini çekmeyen sakin bir ortam seçilir.

Bu kurallara uyulduğunda hem okuma kolaylaşır hem de metin daha iyi anlaşılır.

Örnek

Aşağıdaki metin üzerinde adımlı bir çalışma yapılabilir:

1. Adım: Metin önce sessizce okunur.
2. Adım: Anlaşılmayan sözcükler işaretlenir.
3. Adım: Metin düzgün biçimde yüksek sesle okunur.
4. Adım: Okuma sonrası ana konu söylenir.

Çalışmanın bölümleri şöyle özetlenebilir:

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Cümleyi sesli okuma

Aşağıdaki cümleyi sesli ve düzgün oku: Bahçedeki çiçekler kırmızı ve sarıydı.lirsin:

• Millî Günler ve Bayramlar Millî günler, ülkemizde önemli olayların yıldönümlerinde kutlanan günlerdir.
• Sunum ve Sözlü İletişim Sunum, hazırlanan bir konunun dinleyenlere düzenli anlatılmasıdır ve giriş, gelişme, sonuç bölümlerinden oluşur.
• Kültürümüzde Edebî Türler Edebî tür, yazı yoluyla anlatılan metinlerin ortak özelliklerine verilen addır.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Dinledikten sonra anlama

Sınıfa yarın bahçeye tohum ekeceğiz denildi. Bu bilgiye göre ne yapılacak?

1. Sözü dikkatle dinle ve anla.
2. Yarın, bahçe ve tohum sözcüklerini aklında tut.
3. Bu bilgileri birleştirip cümlenin anlamını çöz.
4. Sonucu kısa bir cümleyle söyle.

Cevap: Sınıf yarın bahçeye tohum ekecek.

Hatırla: bu konuyu Sesli Okuma ve Anlama başlığındaki sorulara geçmeden önce kısa bir kez daha gözden geçir.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: Metin düzgün ve anlaşılır biçimde sesli okunmuştur.

Örnek 2: Metnin ana konusunu bulma

Metin: Bahçemizde iki elma ağacı var. Ağaçlardan biri sonbaharda sararır, öteki yeşil kalır.

1. Metni bir kez sesli oku ve sözcükleri anla.
2. İkinci kez okurken nerede durduğuna dikkat et.
3. Metnin ana konusunu tek bir cümleyle söyle.
4. Söylediğin cümle metnin bütününü kapsıyor mu diye denetle.

Cevap: Metnin ana konusu, bahçedeki ağaçların sonbahardaki durumudur.